Project

Behoud van levende populaties van zeldzame rassen

Het levend bewaren van zeldzame Nederlandse dierrassen (in vivo of in-situ conservering) realiseert drie doelstellingen van het conserveren van genetische diversiteit: 1) het biedt mogelijkheden voor ontwikkeling van nieuwe agrarische activiteiten en van streekproducten, 2) het levert een bijdrage aan het onderhoud van agro-ecosystemen en 3) het houdt het levende Nederlandse culturele erfgoed zichtbaar. Ons land kent ongeveer 70 dierrassen die hier ontwikkeld zijn. Op dit moment hebben deze rassen geen plaats meer in de fokprogramma’s van de hoogproductieve rassen waarmee op grote schaal voedsel wordt geproduceerd. De oorspronkelijke rassen, die een belangrijk deel van de genetische variatie binnen hun diersoort vertegenwoordigen, worden op kleine schaal ingezet, in specifieke en vaak extensieve bedrijfsomstandigheden, voor de ontwikkeling van streekproducten, voor natuurbeheer en voor hobby-doeleinden.

Doel

Professioneel levend bewaren van de zeldzame Nederlandse dierrassen

Werkwijze

In internationale monitorings- en informatiesystemen worden gevuld worden en ontsloten voor gebruik. De data worden verzameld in samenwerking met de SZH of komen beschikbaar uit onderzoek (genotypische data). Fokprogramma’s worden uitgewerkt in samenwerking met de rasverenigingen. Software wordt ontwikkeld waarmee fokprogramma’s geïmplementeerd worden.

Resultaten

(1) Een actueel overzicht van de grootte en de karakteristieken avn de populaties van Nederlandse zeldzame rassen van landbouwhuisdieren. 2) Een overzicht van de fenotypische en genetische karakterisering van de zeldzame dierrassen. 3) Fokprogramma’s voor zeldzame dierrassen die afgestemd zijn op het gebruik en die de rentabiliteit van het ras verhogen en 4) Software ter ondersteuning van de fokprogramma’s.

Resultaten en Producten 2016

-      Voor het Veluws heideschaap is samen met de SZH een DNA-onderzoek opgezet om de effectiviteit van de rammencirkel te testen. De inteelttoename in de afgelopen 6 jaar bleek niet overeen te komen met de theoretische verwachting. Er zijn aanbevelingen gedaan voor maatregelen die de inteelttoename verder kunnen beperken in de rammencirkel.

-      Voor de vijf geitenrassen van de NOG is een fokprogramma ontwikkeld dat tegemoet komt aan het fokdoel van de hobbyfokkers (exterieur) en van de commerciële fokkers (productie). Verschillende zeldzame geitenrassen worden door beide typen fokkers benut. In november is een belangrijke bijdrage geleverd aan de bijeenkomst ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan van de NOG. Het fokbeleid is geëvalueerd en er zijn mogelijkheden voor verbetering van het fokprogramma bediscussieerd.

-      Er zijn met de inzet van studenten verschillende populatie-analyses gedaan, enerzijds om de rasverenigingen van advies te kunnen voorzien en anderzijds om de software uit te testen die in de afgelopen jaren ontwikkeld is: voor het MRIJ ras, het Groninger paard en voor verschillende hondenrassen.

- Het GENCONT-programma is nu ook toe te passen op grote (historische) datasets. Er is een gebruiksvriendelijke schil gemaakt, zodat het programma ook door buitenstaanders (niet-onderzoekers) is te gebruiken.

Publicaties