Project

Bewaarbaarheid zaden verbeteren

De productie van zaaizaad is kostbaar. Sommige gewassen als ui en sla hebben echter een relatief beperkte bewaarbaarheid, zeker na bijvoorbeeld priming. Lange bewaarbaarheid is ook van belang voor behoud van genetische diversiteit in genenbanken, zoals CGN. Het project beoogt inzicht te verschaffen in fysiologische processen die de bewaarbaarheid bepalen en methoden te ontwikkelen om bewaarbaarheid (beter) te voorspellen en te verhogen.

Doelstelling

De sector uitgangsmateriaal is van groot belang voor de Nederlandse economie. De kwaliteit van het uitgangsmateriaal speelt een belangrijke rol in het concurrentievermogen van Nederlandse bedrijven. De overheid heeft als taak op zich genomen om bij te dragen in het behoud van Genetische diversiteit, onder andere via het Centrum van Genetische hulpbronnen Nederland (CGN). Langdurig behoud van kiemkracht tijdens de opslag in de genenbank is daarbij belangrijk en kostenbesparend.

De productie van zaaizaad is kostbaar. Sommige gewassen als ui en sla hebben echter een relatief beperkte bewaarbaarheid, zeker na bijvoorbeeld priming.Doelen van dit project zijn:

  • Verwerven van fundamenteel inzicht in kwaliteitsvermindering van zaden tijdens droge bewaring (veroudering) en tolerantiemechanismen die zaden daarvoor ontwikkeld hebben.
  • Ontwikkelen van methoden om die kwaliteitsvermindering en tolerantiemechanismen te bestuderen
Het project wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven.

Werkwijze

  • Onderzoeken van DNA-schade tijdens veroudering
  • Onderzoeken schade aan mitochondriën tijdens veroudering.
  • Onderzoek aan genetische variatie  bij sla en gerst
  • Implementeren hyperbare bewaring als houdbaarheidstoets bij een aantal bedrijven.

Resultaten

Semiautomatische waarneming van kiemsnelheid: het programma 'Germinator' is ontworpen om veel waarnemingen te kunnen maken rond het moment dat zaden gaan kiemen. Dit programma combineert het maken van foto's, het analyseren van de beelden en het statistisch verwerken van de data in Excel. Omdat het programma nog niet toepasbaar was op zaden van sla, is dit programma aangepast.

Genetische variatie in bewaartolerantie bij gerst en sla: Tot nu toe kan geconcludeerd worden dat het experiment een zeer waardevolle set aan data heeft geleverd, die zowel gebruikt kan worden voor het analyseren van kwaliteitsverlies tijdens hoge druk zuurstof bewaring, als voor een genetische analyse. Resultaten van dit onderzoek zijn nog niet compleet.

Een hoge druk bewaarassay voor geprimede slazaden: Slazaden worden veelal geprimed (voorgekiemd en gedroogd), helaas leidt dit vaak tot een verminderde bewaarbaarheid. Geprimede zaden kiemen sneller en er is weinig effect van de bewaring onder hoge druk stikstof, terwijl bewaring onder hoge druk perslucht leidt tot vertraging van de kieming. Zaden die langer geprimed zijn hebben nauwelijks nog normale wortelgroei na bewaring onder verhoogde zuurstofdruk. Ze hebben stompe wortels waarbij het meristeem niet meer uitgroeit.

Veroudering zaden van rijst bij verschillende vochtgehalten: Er zijn experimenten gedaan met hoge druk veroudering van rijstzaden bij verschillende vochtgehalten. Uit de eerste experimenten is al duidelijk te zien dat rijstzaden na één maand bewaring bij hoge druk snel verouderen. De assay kan nu verder ontwikkeld worden t.b.v. veredeling op rijstzaden met lang behoud van kiemkracht.

Publicaties