Bodemkwaliteit op klei (BASIS), akkerbouw en vollegrondsgroenten

Project

Bodemkwaliteit op klei (BASIS), akkerbouw en vollegrondsgroenten

Biologische en gangbare akkerbouwers en vollegrondsgroentetelers maken zich zorgen over het verval van hun bodemkwaliteit. Niet-kerende grondbewerking in combinatie met vaste rijpaden kan een manier zijn om de Nederlandse bodem weerbaarder te maken voor de veranderende klimaatinvloeden.

Vooral de verwachte weersveranderingen van extremere droogte afgewisseld met hevige neerslag hebben een negatieve invloed op de Nederlandse landbouw. De betere waterinfiltratie en de hogere waterefficiëntie van niet-kerende grondbewerking kunnen een steentje bijdragen. Daarnaast zijn potentieel positieve effecten te verwachten op de biodiversiteit, broeikasgasemissies en het productievermogen van de bodem voor de langere termijn.

Het project BASIS test en verbetert alternatieve grondbewerkingssystemen. Ook beoordeelt het project de landbouwkundige en milieukundige voor- en nadelen onder Nederlandse omstandigheden.

Voor vaste rijpaden zijn voor de Nederlandse omstandigheden al diverse positieve effecten aangetoond. De combinatie vaste rijpaden en niet-kerende grondbewerking is in Nederland nog niet en in de wereld nog nauwelijks beproefd. Er is dan ook nog weinig ervaring en kennis over de effecten van deze combinatie van technieken op bijvoorbeeld productie en milieu.

Resultaten

Beoogde resultaten en producten zijn ontworpen, geteste en verbeterde prototypes voor non-inversie technieken in combinatie met vaste rijpaden. Dit alles voor de Nederlandse biologische en gangbare akkerbouw en vollegrondsgroenteteelt op kleigrond. Ook genereert het onderzoek meer kennis over de agronomische en milieu-effecten van niet-inversie technieken in combinatie met gecontroleerde rijpaden.

Op www.biokennis.nl is een weblog geplaatst met ervaringen en filmpjes over het BASIS-project. Waar mogelijk worden de resultaten ook in workshops en symposia naar voren gebracht.

Resultaat 2012

  • Presentatie in stand van groenbemesters in NKG voor Biovak
  • Praktijktest machines voor onderwerken luzerne in het voorjaar
  • Presentatie BASIS op diverse bijeenkomsten
  • Gastcollege CAH Dronten
  • Presentatie ism Bodemkwaliteit op zand
  • College Conservation Agriculture WUR novel Technologies and equipment.
  • Akkervelddag/Biovelddag ism LBI, DLV Plant en Coen ter Berg Advies
  • Lezing voor aftredend bestuur van Bemmelenhoeve
  • Nieuwsbrief BASIS 1 oktober 2012
  • Intern verslag resultaten 2011 NDICEA
  • Grotendeels geactualiseerde NDICEA bestanden 2012

Werkwijze

Het BASIS-systeemexperiment meet de invloed van verschillende grondbewerkingssystemen op een breed scala van agronomische, ecologische en milieukundige factoren. Daarnaast worden deze grondbewerkingssystemen verder ontwikkeld en geoptimaliseerd. De grondbewerking wordt gecombineerd met het rijpadensysteem, zodat de bodem zo weinig mogelijk wordt samengedrukt door berijding met machines.

In 2008 is gestart met het contrast wel en niet ploegen in combinatie met vaste rijpaden. Dit voor een geïntegreerd en een biologisch systeem. Voor zowel gangbare als biologische landbouw is er één geploegde variant aangelegd die wordt vergeleken met twee niet-geploegde varianten. Hiervan is er één extreme variant waarin de bodem zo weinig mogelijk wordt bewerkt en één tussenvariant waarbij meer dan in de minimale variant een aantal ondiepe niet-kerende grondbewerkingen worden uitgevoerd. Daarnaast is voorzien in test en verbeterstroken waarin buiten het experiment nieuwe technieken en bijvoorbeeld verschillende groenbemesters zijn te testen.

De werkwijze bestaat verder uit de volgende onderdelen:

  • het meten van de effecten van verschillende vormen van grondbewerking;
  • het ontwikkelen en optimaliseren van de systeemopzet;
  • het ontwikkelen en optimaliseren van de mechanisatie;
  • het bepalen van de invloed van bodembewerking en bedrijfsexterne en -interne aanvoer van organische stof. 

Gedurende de looptijd van het project worden waarnemingen gedaan aan gewassen en bodem. De veranderingen worden gevolgd om het effect op gewasgroei en bodem van niet-kerende grondbewerking in kaart te kunnen brengen. Voordat een niet-geploegde grond voordelen laat zien, gaan er een aantal jaren overheen. Deze ‘omschakelperiode’ heeft zijn weerslag op de gewasopbrengsten en het bedrijfssaldo van de Nederlandse akkerbouwer.

Publicaties