Project

Doorontwikkeling ventilatiekoker

Het toevoeren van droge lucht via een koker door een scherm biedt grote perspectieven voor een goedkoop en energiezuinig systeem in de kas. De schermen kunnen volledig gesloten blijven en ook foliematerialen zijn toepasbaar. Er zijn echter nog wel verbeteringen denkbaar waardoor dit concept nog eenvoudiger, goedkoper en breder toepasbaar wordt. Daarbij speelt de aanpassing van de schermen een belangrijke rol.

Doelstelling

Als twee schermen volledig gesloten blijven en er toch voldoende geventileerd kan worden, ontstaat er 30% energiebesparing ten opzichte van een enkel scherm met vochtregeling via een kier. Als de huidige generatie doeken vervangen worden door dichte folies met een aluminium coating en luchtspouw, kan die besparing verder oplopen tot 50%.

Momenteel moet het schermdoek rondom een platte ventilatiekoker van 5 bij 50 cm worden gevouwen. Hierdoor kan het scherm niet helemaal open, wat leidt tot extra lichtverlies. Verder moet de koker altijd tussen twee atlasdraden door, waardoor de afmetingen beperkt zijn. Dat levert zoveel luchtweerstand op, dat grotere debieten aan lucht dan 5 m3/m2/uur onmogelijk zijn. Dat is alleen mogelijk door meer kokers te plaatsen, maar dat levert extra lichtverlies en brengt hoge kosten met zich mee.

Vostermans Ventilation heeft een oplossing voorgesteld waarbij de ventilator tussen de schermen wordt aangebracht en in de schermen zelf een gat wordt gemaakt. Een aanpassing van de scherminstallatie zelf is dan niet nodig en er is ook geen beperking meer in het debiet aan lucht.

Doelstellingen van dit project zijn:

  • het testen van een goedkope en flexibele oplossing voor het gecontroleerd doorvoeren van lucht door een schermpakket heen, met minimale aanpassingen aan de scherminstallatie
  • het testen van het gedrag van de gaten in het scherm en van de afsluitklep
  • het bepalen van het luchtstromingspatroon
  • het verhogen van de energiebesparing bij een dergelijk systeem tot 50% door voor de schermen folies met een aluminium coating en luchtspouw te gebruiken
  • het uitbannen van horizontale temperatuurverschillen en Botrytis door een goed gesloten scherm in combinatie met afdoende ventilatie.

Werkwijze

Het project bestaat uit twee fasen:
fase 1: ontwerpen, bouwen en testen van één of meerdere prototypes

fase 2: testen van het eindontwerp

Praktijkonderzoek Plant & Omgeving ontwerpt in samenspraak met ventilatorfabrikant Vostermans, schermdoekproducent Ludvig Svensson en scherminstallatieleverancier Huismans een prototype en test deze kleinschalig op het bedrijf van plantenkweker Gipmans. Belangrijke zaken daarbij zijn het luchtdicht aansluiten van het scherm op de koker en het zodanig prepareren van het gat in het doek dat dit hetzelfde mechanische gedrag blijft vertonen als een doek zonder gat. In de koker komt ook een afsluitklep die tocht en lichtdoorlating voorkomt als de ventilator niet draait.

Na deze eerste fase wordt beslist of fase 2 doorgaat. Daarin wordt een test gedaan met het ventilatiesysteem in combinatie met het volledig sluiten van twee schermen. Om dat te kunnen doen en het klimaat onder het scherm voldoende te kunnen aanpassen, wordt een hele afdeling van ongeveer 7.000 m2 uitgerust met 20 kokers. De naastliggende afdeling van dezelfde grootte zal als vergelijkingsobject dienen. In beide afdelingen worden vier teelten van kruidenplanten gevolgd met draadloze sensoren waarmee temperatuur en relatieve luchtvochtigheid op meerdere plaatsen continu meetbaar zijn.

Maandelijks is er voor de partners en de coördinatoren van PT en het ministerie van E,L&I een tussenrapportage. De kennisoverdracht naar de doelgroepen vindt plaats via artikelen, lezingen en de eindrapportage.

Resultaten

Beoogde uitkomst is onder meer een goedkoop, flexibel en getest ventilatiesysteem voor het gecontroleerd doorvoeren van lucht door een schermpakket heen, met minimale aanpassingen aan de scherminstallatie. Telers in de kastuinbouw kunnen er hun voordeel mee doen.