Project

Ex-post instrumenten maatschappelijke betrokkenheid

Het Rijk heeft de ambitie om maatschappelijke betrokkenheid te vergroten bij het natuurbeleid en bij andere beleidsvelden (zoals water, zorg, duurzame energie en openbaar vervoer). Vaak is het vergroten van maatschappelijke betrokkenheid een nevendoel of een ambitie bij het streven naar een publiek belang of doel. Bij maatschappelijke betrokkenheid kan o.a. gedacht worden aan bovenwettelijke maatregelen van bedrijven en om aanleg en beheer van natuur door burgers. Om maatschappelijke betrokkenheid te vergroten spannen ministeries zich in en zetten zij instrumenten in. Met instrumenten bedoelen we activiteiten van het Rijk die leiden tot maatschappelijke betrokkenheid rondom publieke doelen, zoals verbeteren biodiversiteit, verduurzamen landbouw, mitigeren van klimaatveranderingen, etc. Instrumenten wordt hiermee breed opgevat, waarbij vooral van belang is dat de activiteiten verder gaan dan het uitbrengen van een beleidsnota. Het gaat in feite om activiteiten zoals die vaak in uitvoeringsagendas opgenomen worden. Voorbeelden van instrumenten en andere inspanningen die als nevendoel heeft maatschappelijke betrokkenheid te vergroten die door het ministerie van EZ gebruikt wordt, zijn de Green Deals en het Groenfonds.

Het doel van het project is inzicht verschaffen in de effecten van de inzet van instrumenten door het Rijk gericht op het vergroten van maatschappelijke betrokkenheid rondom publieke doelen, teneinde uitspraken te kunnen doen over de effecten van deze inspanningen en de werking van de instrumenten van het rijk om maatschappelijke betrokkenheid te vergroten rondom publieke doelen; in het bijzonder bij private partijen.

 

Het onderzoek start met een (niet uitputtende) verkenning naar diverse instrumenten in het verleden en heden die gericht zijn (of waren) op het vergroten van maatschappelijke betrokkenheid. Dit is vaak een nevendoel of ambitie, gekoppeld aan het realiseren van publiek belang, bijvoorbeeld verduurzaming van de economie of energie. We kijken niet alleen bij de instrumenten van het ministerie EZ, maar nadrukkelijk ook naar inspanningen van andere ministeries zoals Ministerie van I&M en Binnenlandse Zaken. We kijken naast deze concrete inspanningen ook welke type instrumenten en inspanningen het Rijk kan hanteren.

 

Vervolgens maken we een selectie van enkele concrete ingezette instrumenten die we nader analyseren. Dit levert een voorstel op voor te onderzoeken instrumenten om maatschappelijke betrokkenheid te vergroten, die we bespreken met de opdrachtgever. Om vervolgens te kunnen bepalen in hoeverre de beleidsinspanning daadwerkelijk heeft bijgedragen aan grotere maatschappelijke betrokkenheid, moeten we maatschappelijke betrokkenheid afbakenen. Dit betekent het onderzoekbaar maken van maatschappelijke betrokkenheid. Als we dit gedaan hebben bekijken we in hoeverre we op basis van bestaand onderzoek de onderzoeksvragen kunnen beantwoorden, of dat we aanvullend onderzoek nodig hebben naar de bijdrage van beleidsinspanning aan vergroten van maatschappelijke betrokkenheid. Indien dat niet het geval is, zullen we aanvullend onderzoek doen met hulp van veronderstellingen die we toetsen in interviews met sleutelpersonen bij de instrumenten, zodat we op een kwalitatieve manier uitspraken kunnen doen over effectiviteit en handelingsopties.

Het onderzoek leidt tot inzicht in de effecten van de inzet van instrumenten door het Rijk gericht op het vergroten van maatschappelijke betrokkenheid rondom publieke doelen. Het werk dat in 2017 wordt uitgevoerd zal worden vastgelegd in een Interne Notitie.

Met de resultaten kan het PBL uitspraken doen over de effectiviteit door het Rijk ingezet instrumentarium om maatschappelijke betrokkenheid te vergroten bij diverse publieke doelen. (dus niet alleen natuur).

 

 

Publicaties