Project

Expertise ontwikkeling plant toxinen

RIKILT wil in Nederland en Europa toonaangevend zijn op het gebied van plantentoxinen. Op dit moment ontbreekt hierover specifieke kennis en ook standaarden en gevalideerde methoden bestaan niet.

Doelstelling

Planten maken een grote diversiteit aan secundaire metabolieten. Dit zijn soms gezondheidsbevorderende stoffen (zoals flavoinoiden) maar ook stoffen, zoals toxinen, die een plant produceert om zich tegen vraat te beschermen, en die vanuit een voedselveiligheidsperspectief ongewenst zijn. Dit project heeft als doel het ontwikkelen van expertise op het gebied van emerging planttoxinen t.a.v. toxiciteit voor mens en dier, incidentie in voeding en diervoeders en overdracht van diervoeders naar voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong.

Activiteiten

De belangrijke groepen planttoxinen voor mens- en diergezondheid zijn beschreven in een concept position paper. Basis van dit paper is de databank van planten en giftige stoffen waarin informatie algemeen toegankelijk is gemaakt. De database is via de RIKILT internet site beschikbaar gesteld.

Er wordt samengewerkt met een bedrijf om een aantal relevante pyrrolizidinealkaloïden (PAs) te zuiveren en er is een methode in ontwikkeling waarmee de vele structuur-, stereo- of enantio-isomeren van toxines die in planten kunnen voorkomen, op een innovatieve manier kunnen worden gescheiden.

Resultaten

Wat de redenen voor de plant zijn om meerdere isomeren tegelijkertijd te produceren is niet precies bekend, evenals wat de specifieke toxiciteit is van de verschillende isomeren.

Er is in het maar heel beperkt informatie beschikbaar over de toxiciteit van planttoxinen. De mutageniteit van een aantal plantextracten en geïsoleerde stoffen is daarom getest in een in vitro systeem. Vervolgonderzoek moet aantonen welke stoffen in de extracten de mutageniteit veroorzaken. Aandacht ligt bij jacobskruiskruid (JKK, Jacobaea vulgaris), een onkruid dat algemeen in bermen en weiden in Nederland voorkomt. In een overdrachtstudie is aangetoond dat jacoline, één van de pyrrolizidinealkaloïden uit jakobskruiskruid, naar de melk wordt overgedragen.



Publicaties