Project

Fytosanitaire maatregelen bij plantenziekten verbinden aan bestuurskundig kader


Opstellen van een Pest Risk Analysis (PRA) is een internationaal geaccepteerde en door overheden geaccepteerde methode om de quarantaine-waardigheid van invasieve plantenziekten te onderbouwen. Maar de PRA bevat geen belangenanalyse bij de mogelijke fytosanitaire maatregelen. Het Landbouw Economisch Instituut gaat de PRA en het eerder ontwikkelde bestuurskundige kader met elkaar verbinden.

Doelstelling

In het project wordt om een protocol ontwikkeld waarmee, op basis van een uitgevoerde Pest Risk Analysis (PRA) en het bestuurskundig kader ‘Naar Fytopia’, de volgende aanbevelingen gedaan kunnen worden:
  • Welke maatregelen moeten er genomen worden?
  • Wie neemt die maatregelen (individuele ondernemer, collectief bedrijfsleven, private beheerders (openbaar) groen of overheid)?
  • Welk beleidsinstrumentarium wordt daarvoor ingezet?
Een PRA bestaat uit een risk assessment en een risk management hoofdstuk. De assessment brengt de risico’s in kaart van introductie, vestiging en verspreiding van het organisme in het bedreigde gebied zonder overheidsingrijpen. In de analyse van het management worden mogelijke fytosanitaire maatregelen ter beheersing van het risico in kaart gebracht. Een belangenanalyse maakt geen deel uit van een PRA. In 2009 en 2010 is een bestuurskundig kader ontwikkeld waarmee fytosanitair beleid kan worden ontwikkeld (Naar Fytopia). Een belangenanalyse is daarin een centraal element om de principes 'individueel wat kan, collectief wat moet en privaat wat kan en publiek wat moet' uit te werken.

Plan van aanpak

De volgende aanpak is gevolgd.
  • Korte beschrijving van het PRA-proces en ‘Naar Fytopia; duiding van de verschillen en de relatie tot elkaar
  • Ontwerp protocol waarin verbinding gelegd wordt tussen maatregelen - sturing – instrumentarium. Bepalend daarvoor zullen zijn de beantwoording van de ‘kunnen’ -vraag: ‘welke effectieve maatregelen kunnen er genomen worden?’ en de ‘willen’-vraag: ‘hebben de verantwoordelijke actoren zelf belang bij beheersing van het organisme’
  • Demonstratie van het protocol aan de hand van een casus
  • Workshop met medewerkers van beleidscluster Fytosanitair en NVWA
  •  Rapport

Resultaten

Een rapport waarin het protocol is beschreven en verantwoord. In december 2012 is een workshop gehouden met vertegenwoordigers van het ministerie van EZ en de NVWA.

Het protocol geeft een logische invulling aan het keuze-instrumentarium, bepalen kosten en baten, en bepalen effectiviteit en efficiëntie. Een kwalitatieve benadering in de vorm van een checklist is gekozen.