Project

Grondbuisventilatie en warmtebuffering

Dit project is opgezet om: 1) een inventarisatie te maken van verschillende varianten en toepassingen van grondbuisventilatie, 2) de invloed op de bodemtemperatuur en het benodigde elektriciteitsverbruik in te schatten, 3) het verwachte effect op klimaat in de kas te beschrijven en 4) het economische en energie-technische perspectief van grondbuisventilatie inzichtelijk te maken.

Doelstelling

Bovendien wil Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (PPO) met het systeem van de Poolse ondernemer A. Walczak voor energieopslag in de bodem en koeling van de kas een besparing van 3 m3/m2 op de verwarmingskosten mogelijk maken. Als de grondbuisventilatie uitvoerbaar is met buitenluchtaanzuiging zonder naverwarming, kan dit naast energiebesparing ook een grote besparing geven op de investeringskosten van buitenluchtaanzuiging.

Over de werking, de haalbare energiebesparing en de effecten op het klimaat is naast de ervaringen van de ontwikkelaar weinig bekend. Het Poolse bedrijf heeft het energieverbruik met 25% weten terug te dringen, maar het is niet aannemelijk dat deze energiebesparing geheel aan de grondbuisventilatie is toe te schrijven.

Met grondbuisventilatie wordt kaslucht of buitenlucht door een ondergrondse buis of gangenstelsel geleid om daar warmte aan af te geven of op te nemen. Hiermee kan de thermische opslagcapaciteit van de bodem worden benut om temperatuurschommelingen op te vangen en daardoor jaarlijks ongeveer 2 m3/m2 te besparen op de warmtevraag.

In de basis kan een grondbuisventilatiesysteem een aanvulling zijn op het aanzuigen van buitenlucht bij Het Nieuwe Telen. Hiervoor is het mogelijk om verschillende opties te inventariseren en door te rekenen. Hiermee kan een indruk worden gegeven welke onderdelen van het principe rendabel toepasbaar zijn in de glastuinbouw om energie te besparen en een beter kasklimaat te realiseren.

Werkwijze

Het onderzoek kent twee fasen:
  • fase 1: ontwerp en simulatie van varianten
  • fase 2: publicatie en rapportage van de resultaten en conclusies

Op basis van theoretische kennis over thermisch transport stellen de onderzoekers van PPO enkele varianten van grondbuisventilatie op in combinatie met warmtebuffering in de bodem. Daarbij houden zij rekening met de kennis die is opgedaan bij Het Nieuwe Telen, vooral voor de luchtverdeling in het gewas. Één of meer varianten betreft een combinatie met buitenluchtaanzuiging om te kijken naar kansen van combinatie van geforceerde ventilatie en grondbuisventilatie. In overleg met GreenQ Improvement Centre en Certhon vindt de beoordeling van de varianten met grondbuisventilatie plaats.

De verschillende toepassingswijzen worden gesimuleerd voor een onbelichte tomatenteelt in een standaard klimaatjaar. Zo is te bepalen met welke variant de hoogste besparing en het hoogste rendement wordt bereikt. Bij deze simulaties wordt ook beoordeeld wat de te verwachten effecten op het kasklimaat zijn.

Resultaten

Uitkomst is onder meer een overzicht van varianten en toepassingen van grondbuisventilatie. Ook is een variant van grondbuisventilatie in combinatie met warmtebuffering in de bodem beschikbaar met een relatief hoog rendement en een energiebesparing van 3 m3/m2 op de verwarmingskosten. De resultaten worden vastgelegd in een eindrapport, vakbladartikel en artikel op Energiek2020.nu. Verder dragen presentaties en GreenQ Improvement Centre en Certhon bij aan de verspreiding van de resultaten naar telers.

Publicaties