Project

Innovatie en transitie in natuurbeleid: leren van longitudinaal casusonderzoek

Vooral in het laatste decenium , sinds de nota Natuur voor de mensen, mensen voor de natuur uit 2000, heeft de overheid ambities geformuleerd om natuurontwikkeling en -beheer door maatschappelijke en economische partijen te stimuleren, o.a. door innovatieve samenwerkingsverbanden tussen deze partijen en de overheden te stimuleren (b.v. burgerinitiatieven of vormen van co-creatie). Meer recent hebben Rijk en provincies samen met maatschappelijke partijen in het Natuurpact afgesproken om het Natuurnetwerk Nederland te realiseren, de internationale doelen te halen en de maatschappelijke betrokkenheid bij de natuur te versterken. De indruk bestaat evenwel dat de vermaatschappelijking van het natuurbeleid in vergelijking met andere transitiedomeinen nog altijd in de kinderschoenen staat. Een van de mogelijke verklaringen hiervoor is dat bestaande routines, normen en regels het moeilijk maken voor nieuwe samenwerkingsverbanden tussen overheid en samenleving bij natuur om tot wasdom te komen.

Het doel van dit onderzoek is om te zien in hoeverre institutionele factoren van invloed zijn op de beoogde transitie naar de vermaatschappelijking van het natuurbeleid. Om de regels, routines en houdingen die vermaatschappelijking van het natuurbeleid bevorderen of belemmeren scherper in beeld te krijgen, zodat deze institutionele dimensies meer bewust kunnen worden meegenomen in de daadwerkelijke realisering van de ambitie in de provinciale natuurvisies.

Hoofdvraag van dit onderzoek is:

  • Welke factoren vanuit de institutionele omgeving werken belemmerend of stimulerend bij het samenspel tussen overheden en vernieuwende maatschappelijke initiatieven in het natuurdomein?

Om deze centrale vraag te kunnen beantwoorden, hebben we de volgende deelvragen gesteld:

  1. Op welke manier is de interactie tussen vernieuwende maatschappelijke initiatieven en de institutionele omgeving te duiden aan de hand van de innovatie- en transitietheorie?
  2. Welke factoren werken belemmerend of stimulerend vanuit de institutionele omgeving bij het samenspel tussen overheden en vernieuwende maatschappelijke initiatieven in het natuurdomein?
    • Welke interactie en dynamiek is er bij dit samenspel? Zijn er verschillen per transitiefase?
    • Welke sturing en rollen kunnen overheden hanteren om (het samenspel met) vernieuwende maatschappelijke initiatieven verder te brengen? Zijn er verschillen per transitiefase?

Publicaties