Verdeling ha toeslagen GLB

Project

KD-2017-102 Verdeling ha toeslagen GLB

In de discussie over de modernisering en vereenvoudiging van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) speelt de ondersteuning van familiebedrijven op het platteland een belangrijke rol. Het Verdrag (Art. 39) bindt de EU en de lidstaten om te zorgen voor een redelijk inkomen voor landbouwers.

In de beginperiode van het GLB werd dit vooral gedaan met prijsondersteuning. Vanaf de jaren negentig werd de prijsondersteuning geleidelijk aan vervangen door inkomenstoeslagen. In de periode 2014-2020 worden redelijke inkomens voor landbouwers in het GLB met toeslagen per hectare en gekoppelde betalingen aan bepaalde producten nagestreefd. Deze toeslagen en gekoppelde betalingen lopen via de zog. eerste pijler van het GLB.  

In de EU-brede discussie over de toekomst van de GLB-inkomenssteun staan familiebedrijven centraal als beoogde doelgroep. De vraag is of de toeslagen daar in de praktijk terecht komen, want de verdeling van eerste pijler-toeslagen over landbouwbedrijven vertoont een scheef beeld (EC,2016 en 2017; Matthews. 2016): 20% van de  bedrijven in de EU 28 ontvangen circa 80% van de toeslagen. Omdat de toeslagen voor een groot deel zijn gebaseerd op het aantal hectares per bedrijf, krijgen bedrijven met veel hectares meer toeslagen dan bedrijven met weinig hectares. Dat leidt per definitie tot een ongelijke verdeling van toeslagen over bedrijven. Een ander bezwaar tegen de huidige vorm van toeslagen is dat deze neerslaan in de grondprijs. Doordat een deel van de grondeigenaren niet afkomstig is uit de landbouwsector, leidt dit tot een uitstroom van kapitaal uit de landbouwsector.

De scheve verdeling roept de vraag op of de toeslagen volgens de huidige werkwijze terechtkomen bij die bedrijven waar ze nodig zijn om een redelijk inkomen uit de landbouw te behalen. In deze studie wordt een analyse gemaakt van de verdeling van de toeslagen uit de eerste pijler van het GLB in 2016 over de bedrijven per EU-lidstaat en de verschillen daarin tussen lidstaten. Ook wordt nagegaan wat de structuurkenmerken van bedrijven zijn die weinig/veel toeslagen ontvangen en wat het aandeel van de toeslagen in het inkomen per arbeidskracht is.

Publicaties