Project

KoM20016 KPP: Selectieve visserij en duurzaam beheer

De Nederlandse zeevisserij staat voor een groot aantal uitdagingen. De aanleg van windmolenparken op zee en deaanwijzing van natuurgebieden op zee resulteren in een afname van het visgebied. Ook de Brexit heeft mogelijke grotegevolgen. De visserij moet voldoen aan de Europese aanlandplicht en zal selectiever moeten gaan vissen. Hoewel depulskor leidt tot een verbeterde selectiviteit, een forse vermindering van nadelige ecosysteem- en milieueffecten, enverbetering van het economisch resultaat, heeft Europa dit alternatieve vistuig verboden. Dit alles leidt tot groteonzekerheid over het toekomstperspectief bij huidige en toekomstige generaties vissers. De visie 'Waardevol enVerbonden' van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (2018) streeft naar een meer circulaire visserijvoor een gezonde toekomstbasis. Een gezonde visstand en het verminderen van ongewenste bijvangsten (selectievervissen) zijn wezenlijke onderdelen hiervan. Vermindering van ongewenste bijvangsten is ook belangrijk voor hetbehouden en uitbreiding van de Marine Stewardship Council (MSC) certificering voor diverse Nederlandse visserijen, envoor de beoordelingen door de Viswijzer. De 'social licence to produce' vraagt om een zorgvuldige visserij met(afhankelijk van het type visserij) zo min mogelijk ongewenste bijvangsten van te kleine vis, bodemleven, vogels,haaien, roggen en zeezoogdieren.

Een van de grote uitdagingen waar de zeevisserij voor staat, is het verminderen van ongewenste bijvangsten (selectieve visserij). In Europa is een aanlandplicht ingevoerd die vissers hiertoe moet stimuleren. Selectiever vissen hoort ook bij een meer circulaire visserij zoals de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit nastreeft. Selectieve vistuigen ontwikkelen is niet eenvoudig. Zo kostte het jaren om een alternatief voor de tong-visserij te ontwikkelen: de pulskor. Europa heeft, ondanks de positieve resultaten, dit alternatieve vistuig verboden. De onzekerheid voor huidige en toekomstige vissers neemt hierdoor toe, terwijl de noodzaak om te investeren in selectievere visserij groot blijft.
De afgelopen decennia is er veel geïnvesteerd in onderzoek naar selectievere visserij, visbestanden en bestandsbeheer. Eenvoudige, toegankelijke kennis die structureel beschikbaar is voor vissers ontbreekt echter veelal. Vooral in het ontwikkelen van selectievere visnetten of -tuigen wordt regelmatig het wiel opnieuw uitgevonden. Daarnaast is het nu mogelijk om (goedkoper) op zee gedrag van vis in de netten te filmen, en is het sinds de opening van het Visserij-innovatiecentrum mogelijk om proeven met schaalmodel netten uit te voeren en de proeven onderwater te filmen. Dit filmmateriaal is goud waard voor vissers die aan de slag willen met het ontwikkelen van selectievere vismethodes; het is een bron van inspiratie en kennis van wat er onder water gebeurt. Opnames zijn echter nauwelijks ontsloten, uitleg ontbreekt en door gebrek aan een structuur voor het onderbrengen van de beelden is de vindbaarheid beperkt. Dit project vertaalt de kennis die is opgedaan over experimenten met selectievere vistuigen in de zeevisserij en het gedrag van vis op een toegankelijke en gestructureerde manier voor praktisch gebruik door vissers. De koppeling tussen selectieve visserij, bestandsonderzoek en bestandsbeheer is een onderwerp dat altijd veel vragen oproept bij vissers. Het project maakt daarom ook inzichtelijk hoe visbestanden worden beheerd (wie doet wat), hoe bestandsonderzoek plaatsvindt (wat wordt er onderzocht, wat komt er uit) en welk gedrag verschillende vissoorten in een net vertonen en hoe dit gedrag gebruikt kan worden om selectiever te vissen. We zullen laten zien hoe selectiever vissen (positief) doorwerkt op de ontwikkeling van visbestanden en het bestandsbeheer.
Zeevissers en leerlingen op de visserijscholen zijn de primaire doelgroep. Naast deze primaire doelgroep profiteren ook natuurorganisaties en overheden van deze kennis. In de vorm van gerichte bijeenkomsten voor vissers en lessen op de visserijscholen krijgen de vissers actuele kennis over visgedrag en selectiviteitsproeven en vindt onderlinge uitwisseling plaats. De bijeenkomsten worden o.a. ondersteund met filmpjes, infographics, interactieve webapplicaties (shiny apps) en een serious game. Alle materialen komen online beschikbaar als naslagwerk.

Publicaties