SL Netwerkparaplu Akkerbouw: bodem & klimaat 2.2b

Project

Netwerkparaplu Akkerbouw: bodem & klimaat

Het is van belang de aandacht voor mitigatie middels koolstofbeheer in de landbouw te plaatsen in een bredere context. Dit in aansluiting op de Brief Bodemstrategie (LNV 23 mei 2018) die ook inzet op (in samenvatting) mogelijke synergievoordelen en meerwaarden (bedienen en benutten ecosysteemdiensten als waterkwaliteit, infiltratiecapaciteit, biodiversiteit, bodemkwaliteit, naast handhaven productieniveau /-stabiliteit / saldo).

Een vitale veerkrachtige bodem is essentieel voor een stabiele productie. Met een vitale bodem kunnen extreme weersomstandigheden als gevolg van klimaatverandering beter worden opgevangen (waterregulatie bij piekbuien en droogte). Ook waterkwaliteit is gediend met een betere nutriëntenbenutting en productie cq minder uit- en afspoeling. Daarnaast levert toegenomen bodembiodiversiteit een bijdrage aan weerbaarheid.

Organische stof

Eén van de pijlers van bodemkwaliteit is organische stof met koolstof als belangrijkste component. Organische stof is een essentiële schakel in duurzame bodemprocessen en (bedrijfs)kringlopen. Opbouw van organische stof is een lange termijnproces. Verhoging en behoud van het organisch stofgehalte kan via een veelheid aan maatregelen; via interne opbouw maar ook via externe aanvoer.

Belangrijk aandachtspunt bij organische stofopbouw: niet het saldo van volgend jaar staat centraal, maar productiestabiliteit op lange termijn. Dat vraagt een andere manier van denken en management. Organische stof staat daarbij in het hart van duurzame bedrijfskringlopen bij bodemgebonden teelten: het is de essentiële schakel. Naast mineralen bestaat de bodem ook uit organische stof; koolstofrijk materiaal afkomstig van afgestorven planten en bodemdieren. Het komt in de bodem terecht door gewasresten (blad, stengels, wortels) en dierlijke mest. Bodemorganismen (bacteriën, schimmels, regenwormen etc.) breken dit af tot er humus (stabiele organische stof) overblijft; aldus is organische stof in de bodem aanwezig in verschillende hoeveelheden en kwaliteit.

Samenwerking

In dit project start de samenwerking met de praktijk Akkerbouw om duurzaam bodembeheer en klimaatvriendelijke landbouwmaatregelen handen en voeten te geven middels testen en demonsteren en telers te verleiden hiermee aan de slag te gaan. Er wordt bij ondernemers een meting van de uitgangssituatie (nulmeting) in de bodem uitgevoerd om te weten of er daadwerkelijk koolstof kan worden vastgelegd als gevolg van geïmplementeerde bodemmaatregelen. En er worden tools getoetst (samenwerking 3.1) om te zien of deze daadwerkelijk effectief zijn en toepasbaar in praktijksituaties.

Ondernemers worden verder bevraagd over barrieres en over aantrekkelijke incentives en perspectief voor de telers om met klimaatmaatregelen en in bredere setting van duurzaam bodembeheer aan de slag te gaan De demonstraties dragen bij aan de evaluatie van de realisatie van de beoogde realisatie van 1 Mton CO2 emissievermindering, (ii) productie en oogst en opbrengst (kosten en baten) en (iii) bijdrage aan overige ecosysteemdiensten.

Publicaties