Project

Onderwateratlas Bonaire, St. Eustatius en Saba

Voor Caribisch Nederland is de onderwaternatuur een belangrijke ecologische en economische bron. De meeste biodiversiteit daar is te vinden onder water. Bonaire is werelderoemd voor haar diversiteit aan vissen en koralen waar veel duikers op af komen. Saba trekt ook veel duiktoeristen aan en op Sint Eustatius trekt het duikerstoerisme ook aan, aangezien de onderwater omgeving net zo mooi is als di evan Saba.

Doelstelling

Het monitoringsprogramma 'Caribisch Nederland 2012 - 2017' vereist meer kennis over de status van de koralen rond de eilanden. Monitoren is duur en arbeidsintensief. Waarnemingen op afstand kunnen worden gebruikt om extra steun te geven. Voor Bonaire (en Curacao) is in de jaren '80 een onderwater atlas gemaakt van de vorige eeuw. De vraag is wat voor mogelijkheden er beschikbaar zijn om met hedendaagse technieken zo'n atlas te maken en deze te vergelijken met de vorige atlas van Bonaire. Het doel van dit project is dan ook om een overzicht te maken van de hedendaagse technieken die gebruikt kunnen worden om habitatkaarten te maken van de onderwater-gemeenschappen van Caribisch Nederland én om een draaiboek te maken over hoe een dergelijk project gerealiseerd kan worden en hoeveel dit ongeveer gaat kosten.

Werkwijze

  • invenarisatie bestaande technieken (internet, wetenschappelijke literatuur, collegae) - 1 week
  • mogelijke samenwerking met andere organisties (NIOZ, IFREMER, Harbour Branch Oceanographic Institute, NOAA) - 1 week
  • stappenplan voor realisatie en kostenraming - 1 week
  • rapportage - 2 weken

Resultaten

Tijdens een eerste inventarisatie van de mogelijkheden werd al snel duidelijk dat het opnieuw maken van onderwateratlassen voor de eilanden van Caribisch Nederland geen sinecure is. De atlas van Curacao en Bonaire uit 1985 heeft meer dan 4 jaar gekost van intensief veldwerk en uitwerken. Tegenwoordig zijn er wel andere technieken, maar deze zijn nog steeds arbeidsintensief en/of prijzig. In principe is het mogelijk om met sonar vanaf boten te werken of door middel van vliegtuigen en speciale camera's zoals bijvoorbeeld gebruikt worden voor het maken van kadastrale kaarten (elke 5 jaar in Nederland). In beide gevallen is er ook veldwerk nodig om de gegevens van sonar of vliegtuig te kunnen interpreteren. Een veel gebruikte methode op dit moment is het gebruik van camera's die het beeld verdelen in vele verschillende golflengtes. Hierdoor kan men in het ondiepe deel van het rif veel informatie verzamelen. Zo zijn om deze manier verschillende projecten uitgevoerd in de Caribbean en Indonesie die goede kaarten hebben opgeleverd. Een van de bedrijven die hier veel ervaring in heeft is VITO (Vlaam Instituut voor Technologisch Onderzoek).