kip aan het eten

Project

Ontwikkeling en validatie van snelle testen voor chemische contaminanten en natuurlijke toxinen in diervoeders

De aanwezigheid van chemische contaminanten en natuurlijke toxinen in de voedselketen is een belangrijke zorg voor Europese overheden, producenten en consumenten. Producenten en overheidsinstanties besteden veel geld aan de controle op de veiligheid van voedsel en diervoeding. Vaak worden dure methoden gebruikt waarmee maar één specifieke contaminant of toxine kan worden opgespoord. Er is dringend behoefte aan gevalideerde screeningsmethoden die eenvoudig, snel en goedkoop zijn, en waarmee zoveel mogelijk contaminanten en toxinen tegelijkertijd kunnen worden gemeten.

Het EU-project CONffIDENCE (Contaminants in Food and Feed: Inexpensive Detection for Control of Exposure) heeft als doel deze snelle screeningsmethoden voor residuen van contaminanten en natuurlijke toxinen in voeding en voeder te ontwikkelen en valideren. Vervolgens moeten diverse internationale surveys een beter inzicht geven in de blootstelling van consumenten. De testen worden ook gebruikt om de overdracht van schadelijke contaminanten en toxinen van diervoeder naar eieren en vlees te onderzoeken.

Resultaten

In 2012 is veel aandacht besteed aan validatie van de snelle testen via internationale ringonderzoeken van beperkte omvang. Door als laatste validatiestap te bewijzen dat de testen ook op andere laboratoria kunnen worden geïmplementeerd wordt namelijk aangetoond dat de testen robuust en in de laboratoriumpraktijk bruikbaar zijn.

Voor coccidiostatica is uit de ringtest gebleken dat de multimethode, gebaseerd op flow cytometrie, geschikt is voor het meten op 1 en 3 % verslepingsniveaus van narasin, salinomycine, lasalocide, nicarbazin en monensin. Ook is aangetoond dat de snelle test geschikt is voor het meten van de overdracht van verslepingsniveaus van lasalocide van diervoer naar eieren.

Een multi-dipstick voor het gelijktijdig meten van de mycotoxinen DON, zearalenon en fumonisinen op relevante niveaus in diervoedergrondstoffen is met succes internationaal geringtest. De multi-dipstick is ook getest in de praktijk van een diervoederfabriek en is sinds juni 2012 commercieel verkrijgbaar.

Voor methylkwik is een LC-ICP-MS methode beperkt geringtest. Ook is een survey gehouden waarbij 26 monsters visvoer zijn onderzocht.

Voor perfluorverbindingen (PFOS en FOSA) zijn in een volledige ringtest goede resultaten verkregen met de vereenvoudigde LC-MS methode in visvoer.
Voor ergot alkaloïden (uit moederkoorn) en voor tropaan alkaloïden zijn (multi-)dipsticks succesvol gevalideerd via internationale ringtesten van beperkte omvang.

Werkwijze

RIKILT, het instituut voor voedselveiligheid en onderdeel van Wageningen UR, coördineert het project en voert ook een substantieel deel van het onderzoekswerk uit.

Het project is gestart in mei 2008 en is eind 2012 afgerond. De snelle testen zullen worden gevalideerd via internationale ringonderzoeken. Verder zullen de snelle testen worden gebruikt in zogenaamde “impact demonstrators”, dit wil zeggen surveys, praktijkdemonstraties in diervoederfabrieken, overdrachtsstudie van lasalocide van voer naar eieren.

Vanaf 2010 heeft RIKILT de leiding voor de ontwikkeling van screeningsmethoden voor alkaloïden. Ook coördineert RIKILT de activiteiten voor de volgende contaminanten in diervoeders:
  • Organische contaminanten, namelijk diverse Persistente Organische stoffen (POP’s) en perfluor-verbindingen
  • Dierbehandelingsmiddelen, namelijk diverse coccidiostatica en antibiotica

Publicaties