Prikkels voor duurzame levering van bodemecosysteemdiensten

Project

Prikkels voor duurzame levering van bodemecosysteemdiensten

Het doel van dit onderzoek is om te verkennen welke economische en sociale prikkels er nodig zijn in de landbouw voor een betere balans tussen producerende diensten (food, non-food) enerzijds en regulerende en culturele diensten (biodiversiteit, waterregulatie/ -zuivering, klimaatadaptatie, gezonde leefomgeving etc.) anderzijds. We verwachten bij verschillende typen boeren en bedrijven en bij verschillende omstandigheden andere prikkels effectief zijn voor een goede balans.

infog.png

Het project heeft 3 invalshoeken:

  1. Ecosysteemdiensten en maatregelen: Uit literatuuronderzoek en expertmeetings kwam naar voren dat veel maatregelen die bodem-ecosysteemdiensten bevorderen ook voedselproductie op de langere termijn bevorderen. Er zijn echter incentives nodig om de omslag te kunnen maken. Uit expertmeetings blijkt verwacht wordt dat een lijst met generieke maatregelen niet zo effectief is maar dat speelruimte en maatwerk per bedrijf beter werkt.
  2. Effectiviteit bestaande prikkels: Uit literatuuronderzoek blijkt dat pachtbeleid meer gericht zou moeten zijn op langere termijn contracten en opvolging en dat deze randvoorwaarden zou moet stelen aan duurzaam bodembeheer. De vereenvoudiging van de mestregelgeving samen zou samen moeten gaan met een betere handhaving. In beide gevallen is sturen op vaardigheden en kennis, lange termijncontracten en samenwerking in de keten en in de regio nodig. Naast overheden kunnen banken, ketenpartijen, grondbezitters, agrarisch onderwijs en ook burgers hiertoe verschillende prikkels richting duurzamer bodembeheer geven.
  3. Motieven en ervaringen van boeren: Uit workshops en interviews bleek dat zij nog erg worstelen met bestaande prikkels rond duurzaamheid en vaak niet passen bij hun manier van werken. De ondernemer mist ruimte in regelgeving rond bijvoorbeeld groenbemesters en krijgt van de bank wel een lening voor een nieuw krachtvoersysteem maar niet voor investeringen in de bodem. De vakman is afhankelijk van advies en technische innovaties van marktpartijen. De idealist krijgt meer kritiek van consumenten en omwonenden. Ten slotte mist de zakenman/vrouw de vertaling van investeringen in de bodem naar een hogere prijs voor zijn/haar product.

Publicaties

  • Carla J Grashof-Bokdam, Anne M van Doorn, Willemien Geertsema, Martijn van der Heide, Marcel Pleijte, Nico BP Polman, Jorieke I. Potters, Marcel P. Vijn, 2017. Incentives for sustainable delivery of soil related ecosystem services. In: From Pattern and process to people and action. IALE 2017 European Landscape Ecology Congress. Ghent, 12-15 September 2017 .http://www.iale-europe.eu/iale2017/incentives-sustainable-delivery-soil-related-ecosystem-services
  • Jorieke Potters, Pieter de Wolf & Marcel Vijn, 2017. Investeren in bodemkwaliteit, niet of wel? Workshop op programma themadag “Beter Bodembeheer – de diepte in” 6 april 2017, congrescentrum De Schakel Nijkerk. http://www.biokennis.org/nl/biokennis/showagenda/Biologische-Velddag-2017.htm
  • Sebastien Claus, Ilona van Egdom, Bruno Suter, Clara Sarpong, Aikaterini Pappa, Imtiaz Miah, Caterina Luppa. 2017. Transformation towards more sustainable soil management on Dutch arable farms. Academic Consultancy Training report, Wageningen Plant Research. Begeleider: Marcel Vijn.