Project

Veiligstellen dierlijke genetische diversiteit in ex situ collecties

De doelstelling van de genenbank is het veiligstellen van de huidige fokpopulaties als genetisch potentieel voor de lange termijn (‘calamiteitenverzekering’) voor zeldzame én gangbare rassen in de vorm van een back-up. Daarnaast kan materiaal uit de genenbank op de korte termijn worden gebruikt ter ondersteuning van de fokkerij van bedreigde rassen en wordt materiaal uit de genenbank gebruikt om de genetische variatie binnen en tussen diersoorten/rassen te karakteriseren.

Behoud van genetische diversiteit van Nederlandse rassen landbouwhuisdieren in genenbankcollecties is van belang als ‘calamiteitenverzekering’ voor de lange termijn, ter ondersteuning van de fokkerij van bedreigde rassen op korte termijn, en voor wetenschappelijk onderzoek. In dit project zorgt CGN voor aanleg, beheer en uitgifte van genenbankcollecties voor de economisch belangrijke diersoorten (rund, varken, schaap, geit, paard, kip), en voor de cultuurhistorisch belangrijke kleine huisdiersoorten eend, gans, konijn, duif en hond. In 2015 zullen de collecties sperma gericht worden uitgebreid met als doel om ‘core collecties’ te realiseren van alle Nederlandse rassen of fokpopulaties. Naast sperma worden de genenbankcollecties bovendien uitgebreid met genetisch materiaal van vrouwelijke dieren (o.a. embryo’s en ovarium weefsel). Ten behoeve van effectiviteit en efficiency van de genenbank worden methoden voor winning, cryoconservering, beheer, en gebruik van genetisch materiaal gevalideerd.

Resultaten en Producten 2016

-      Er is een aantal grote vaten met een automatisch vulsysteem geplaatst. Eind 2016 is het varkensmateriaal reeds overgezet.

-      De collecties zijn in 2016 gegroeid met in totaal 16370 dosis sperma van 373 vaderdieren (rund, paard, varken, geit, schaap, hond), en er zijn Blaarkop embryo’s toegevoegd in samenwerking met de Blaarkopstichting.

-      Er zijn in totaal 76 rietjes uitgegeven ter ondersteuning van de fokkerij van zeldzame rassen, en >800 voor wetenschappelijk onderzoek en genetische karakterisering van de collecties. Zie ook het project “Stimulering van gebruik”

-      De door CGN ontwikkelde methode voor het invriezen van hanensperma is tijdens een bezoek aan Noorwegen geïntroduceerd bij het Norwegian Genetic Resource Centre.

-      H2020 project IMAGE is gestart in 2016. In dat kader is in samenwerking met Cobb (levering van hanensperma) en met INRA (Frankrijk) en INIA (Spanje) vervolgonderzoek gestart naar invriesmethodes voor hanensperma. Enkele pilot-experimenten met hanensperma werden in 2016 uitgevoerd, maar door de uitbraak van vogelgriep heeft het experimentele werk met pluimvee in de laatste maanden van 2016 stil gelegen.

-      In 2016 deed zich de kans voor om in samenwerking met het EU Horizond 2020 IMAGE project, en in samenwerking met CRV, een groot deel van de genenbank collectie te laten genotyperen met SNP chips (rund, gevolgd door varken) en te laten sequencen (kip).

- Beschrijving van de Nederlandse varkensrassen en selectielijnen (in de genenbank). Het rapport is vrijwel afgerond en is deels gebaseerd op het interviewen van experts op leeftijd.

Publicaties