W:\PROJECTS\FotosWebsiteWageningenURnl\Shutterstock Foto's LR\shutterstock_3780055_akkerbouw_bodem_grond_geploegd_voren_LR.jpg

Project

Voorspellen stikstoflevering vanuit bodem

Afstemming van de bemesting op het stikstofleverend vermogen kan tot een hogere efficiëntie en lagere stikstofverliezen leiden. Nederland moet voldoen aan de eisen van de Europese Nitraatrichtlijn. In het Vierde Actieprogramma van deze richtlijn is aangegeven dat innovaties nodig zijn om de verliezen van stikstof naar het milieu in de veehouderij, akkerbouw en tuinbouw aanzienlijk te reduceren. Een van de sporen is het ontwikkelen van innovaties via onderzoek.

Beoogd doel is het ontwikkelen van een betrouwbare indicator voor akkerbouwers om de stikstoflevering vanuit de bodem te kunnen voorspellen. De onderzoekers kijken vooral naar mogelijkheden om het stikstofverlies bij de teelt van gewassen op zand terug te dringen. Het gaat hierbij om gewassen met een aanzienlijk areaal, zoals consumptieaardappelen en maïs.

De stikstofvoorziening van gewassen komt vooral van kunstmest en dierlijke mest, maar planten kunnen ook putten uit de stikstofvoorraad die in de bodem is opgebouwd in de vorm van organische stof. Kennis over het vrijkomen van stikstof uit de organische stof kan bijdragen aan een betere benutting van kunstmest en dierlijke mest. Want wat de bodem zelf levert, hoeft niet bijbemest te worden. Voor grasland bestaat al een wetenschappelijk onderbouwd systeem om de stikstoflevering vanuit de bodem te kunnen voorspellen, voor bouwland nog niet. Daarom is speciale aandacht nodig voor beslissingsondersteunende systemen en methoden waarmee het stikstofleverend vermogen van de bodem van bouwland kan worden voorspeld.

Resultaten

Uitkomst is een standaardmethode voor de voorspelling van de stikstoflevering van bouwland. Deze is geschikt om in te zetten in een pilot. De ontwikkeling van een praktijkrijpe en betrouwbare bodemindicator die de stikstoflevering voorspelt kan ook bijdragen aan het verbeteren van de waterkwaliteit.

Werkwijze

Op basis van grondmonsters uit lopende veldproeven, een labproef en een deskstudie zijn eind 2010 de meest perspectiefvolle indicatoren geselecteerd. In 2011 is de optimale inzet van de geselecteerde indicatoren nader onderzocht op toepasbaarheid in de praktijk. Daarbij is gebruik gemaakt van veldproeven in het kader van BO-onderzoek en andere onderzoeksprogramma’s. De analyse richt zich op het tijdstip en de diepte van bodembemonstering, de vertaling van mineralisatie op labschaal naar een stikstofleverend vermogen in kg N per ha in de praktijk, en op mogelijke correcties voor temperatuur en neerslag.

Voor de indicatoren die perspectiefvol zijn om in de praktijk toe te passen, is een standaardmethodiek beschreven. In 2012 is voor de praktijk een pilot uitgevoerd waarin elke kansrijke indicator op een aantal praktijkbedrijven is getoetst.

Publicaties