Project

Weerbaarheid door biodiversiteit - AF-14102

In deze PPS is de potentie onderzocht van stapeling van verschillende diversiteit bevorderende maatregelen binnen een perceel. De hypothese is dat dit leidt tot een robuust, rendabel, betrouwbaar landbouwsysteem waarbij de ontwikkeling van ziekten en plagen trager verloopt en de opbrengstderving door ziekten en plagen sterk beperkt wordt. Deze (bio)diverse productiesystemen worden op een dusdanige wijze ontwikkeld dat de diversiteit maatregelen praktisch en economisch uitvoerbaar zijn.

Samenvatting

De belangrijkste conclusies uit het onderzoek zijn:

  • Strokenteelt draagt aan een vertraagde epidemie opbouw van schimmelziekten als Phytophthora Infestans bij aardappel en roest bij tarwe. Voor de biologische aardappel maakt dat een verschil uit van gemiddeld 4 ha opbrengstverhoging bij strokenteelt.
  • Strokenteelt draagt in vergelijking met monocultuur sterk bij aan de instandhouding van natuurlijke vijanden. In de strokenteelt werden significant meer natuurlijke vijanden en algemene biodiversiteit gevonden dan in monoculturen.
  • De combinatie van strokenteelt met rijpadensystemen maakt toepassing van strokenteelt voor de praktijk een uitvoerbare optie
  • De praktische uitvoering van strokenteelt waarbij alle gewassen uit de rotatie in stroken naast elkaar gelegd worden is een te gecompliceerde opzet voor de praktische toepassing. Combinaties van twee gewassen is veel meer acceptabel voor de praktijk. Dit is dan ook een opzet die in vervolgprojecten wordt gehanteerd
  • Praktijkbedrijven zijn geïnteresseerd in de toepassing van strokenteelt om verschillende redenen: beperking van ziekten en plagen én verkrijgen van een aantrekkelijk landschap.

Andere highlights:

  • Het principe van strokenteelt en andere vormen van gewasdiversiteit en hun potentie voor een hoger systeemweerbaarheid en hogere productie is mede door deze PPS sterk in de belangstelling komen te staan. Bij boeren, bij wetenschappers en bij beleid.
  • De opgebouwde kennis en ervaring in dit project heeft geleid tot een reeks nieuwe initiatieven zowel agronomisch als in de ontwikkeling van techniek. Initiatieven die aan de ene kant een betere onderbouwing gaan geven voor de effecten van gewasdiversiteit en andere kant bijdragen aan het oplossen van belemmeringen voor de toepassing van strokenteelt. Voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van nieuwe mechanisatie (van groot en zwaar naar klein en automatisch) en de selectie/verbetering van genetisch materiaal dat goed presteert als ze gemengd worden geteeld.

Producten & Publicaties

  • Sukkel, W. 2012. Resilience in Farming Systems from Theory to Practice. Abstract of a presentation for the International Organic Agriculture Symposium of the Korea Association of Organic Agriculture, 18 October 2012.
  • Broek, R.C.F.M. van den; Sukkel, W.  (2012), Strokenteelt met zes verschillende gewassen : Onderzoek van Janjo de Haan en Rob van den Broek Ekoland 32 (4). - p. 6 - 6.
  • Broek, R.C.F.M. van den; Sukkel, W.  (2013). Werken aan weerbare landbouwsystemen : kunnen weerbaarheid en biodiversiteit samengaan met het bedrijfsrendement van monocultuur? Ekoland 33 (7/8). - p. 17 - 17.
  • Sukkel, Wijnand  (2013). Presentatie weerbaarheid op ELN-FAB seminar Brussel  http://www.eln-fab.eu/uploads/ppt%20WU%20-%20applied%20plant%20research%2011-12%20ELN-FAB.pdf  Ca 70 deelnemers, onderzoekers en beleidsmakers
  • Tiental Nieuwsberichten op diverse media o.a. op Nieuwe oogst, Biokennis, Biojournaal en BeterBodemBeheer http://www.nieuweoogst.nu/scripts/edoris/edoris.dll?tem=LTO_TEXT_VIEW&doc_id=206148#.VO83D010xaE
  • 3x VeldPresentatie ‘Binnen perceels diversiteit’  op Biovelddag 4 september 2014.  http://www.biojournaal.nl/print.asp?id=16699   
  • Sukkel, W.  (2014). Stroken goed voor natuurlijke vijanden. Nieuwe oogst / LTO Noord. Editie Noord 10 (35). - p. 21 - 21.
  • Sukkel, W. 2014. Presentatie ‘weerbare productiesystemen van theorie naar praktijk’ op de tuinbouwrelatiedagen te Venray, 26 nov 2014. https://www.wageningenur.nl/upload_mm/1/a/f/870c3805-20a0-4c8c-9eb7-5a6af8eff928_Presentatie_weerbaarheid_Wijnand_Sukkel.pdf  
  • Sukkel, W. 2015. Bijdrage aan de ‘Strategic Research Agenda for Organic Food and Farming’  Samenvatting over kennisvragen mbt de potentie van (gewas) diversiteit voor weerbaarheid tegen ziekten en plagen geschreven voor EU Technology Platform Organics (TP Organics) http://www.ifoam-eu.org/sites/default/files/ifoameu_ri_strategic_research_and_innovation_agenda_for_organic_food_and_farming_brochure_20150129.pdf
  • Wijk, C.A.P. van; Sukkel, W. ; Gruppen, R.  (2015). Aardappel in een Biodivers teeltsysteem: resultaten 2010-2014. Lelystad : PPO-AGV, - 39 p.
  • Apeldoorn, van D.F.; Rossing, W.A.H.; Oomen, G.J.M. 2015  Hoe meer diversiteit hoe beter? : onderzoek naar de effecten van biodiversiteit lijken veelbelovend: wordt vervolgd Ekoland, No. februari, p.26-27. ISSN 0926-9142.
  • Wijk, Kees van, (jan. 2016) Minder Phytophthora en meer aardappels door biodivers teeltsysteem. Nieuwsbericht Beter bodembeheer. http://www.beterbodembeheer.nl  
  • Sukkel, W. (jan. 2016). Op zoek naar nieuwe weerbare productiesystemen. Nieuwsbericht Biokennis  http://www.biokennis.org/
  • Beaurepere, A. 2016. Spatial Options for intercropping in Europe, a systematic review. Master thesis WU-FSE
  • Shlevkov,Pronskyi, V. 2016. Space time dynamics of natural enemies in a diversified strip cropping system during autumn. Master thesis. WU-FSE
  • Wijk, C.A.P. van; Sukkel, W. ; Gruppen, R.  (2016). Peen in een Biodivers teeltsysteem; resultaten 2010-2015. Lelystad : PPO-AGV, - 40 p.
  • Wijk, C.A.P. van; Sukkel, W. ; Gruppen, R.  (2016). Zomertarwe in een Biodivers systeem: resultaten 2010-2015 : Tussenrapportage ziekte- en opbrengstverloop in een Biodivers teeltsysteem versus een standaard Biologische teelt. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V., (PPO-rapport ) - 45 p.