Project

Zoet water (Zw Delta)

In de kennisagenda Zuidwestelijke Delta 2013 is het thema zoetwatervoorziening opgenomen. Een tweetal prioriteiten zijn hierbij geïdentificeerd: 1) Regionale zoetwatervoorziening: Vervolg €ureyeopener en 2) Haringvliet en gevolgen Brielse Meer.

Aan de uitwerking van elk van deze subthema's is gevolg gegeven door middel van een tweetal tranches. In de eerste trache is per onderdeel een plan van aanpak geformuleerd. In de tweede tranche zijn de geformuleerde plannen concreet in uitvoering genomen.

Het eerste thema richt zich op de effecten van droogte, water tekort en verzilting in de landbouw, de natuur als gevolg van klimaatverandering en interne verzilting. Het tweede thema richt zich op de verandering van beheer van de Haringvlietsluizen, waarbij de sluizen alleen sluiten als de veiligheidssituatie daartoe vraagt en de effecten hiervan op de veiligheid van de Drechtssteden, de vergroting van de estuariene dynamiek en het effect op de zoetwatervoorziening 

Tranche 2 €ureyeopener 3.0

Voor zoetwater is voorlopig gekozen om de beleidslijn ‘watervraag faciliteren waar het kan, wateraanbod accepteren waar het moet’ voort te zetten. Dit in combinatie met het beter benutten van het beschikbare zoetwater. Deze beleidslijn zal vertaald worden in een basisniveau waarmee de overheid aangeeft wat gebruikers qua kwantiteit en kwaliteit van zoetwater kunnen verwachten.

Om keuzes voor adaptatiestrategieën goed te kunnen onderbouwen, moet duidelijk zijn wat het effect is van droogte, watertekort en verzilting voor landbouw, natuur en andere functies die van zoet water afhankelijk zijn. Het landelijke Deltamodel is te grof, te weinig betrouwbaar en niet flexibel genoeg om de huidige situatie en effecten van adaptatie maatregelen adequaat te kunnen berekenen en evenzo om deze te vertalen naar kosten en baten.

Daarom hebben de WUR, Deltares en Bakelse Stroom in 2012 gezamenlijk ‘€ureyeopener’ ontwikkeld. Dit is een interactief beslissingsonder­steunend systeem dat op regionaal niveau  transparant inzicht geeft in de zoetwatervraag, effecten van verdroging en verzilting op landbouw (gewasopbrengst, geldelijke schade) en natuurwaarden. Effecten van allerlei adaptatiemaatregelen kunnen interactief (bijvoorbeeld tijdens werksessies met beleidsmakers) op kosten, baten en effecten, waaronder vermeden schade, worden geëvalueerd. €ureyeopener gebruikt informatie van het deltainstrumentarium (Agricom, Blokkendoos, NHI), aangevuld met rekenregels en expertkennis van Alterra, LEI en Deltares op het gebied van interne verzilting, gewasschade en natuurwaarden. Effecten (kosten-baten) worden vertaald in euro’s. In de toepassing voor het Hoogheemraadschap Rijnland bleek dat het modelinstrumentarium ‘eyeopeners’ genereert voor waterbeheerders en bestuurders op het gebied van de regionale zoetwatervoorziening.

Vervolgens is in een BO-project van de WUR de applicatie verder ontwikkeld (versie V2.0) en toegepast op de Zuidwestelijke Delta en Rijnmond-Drechtsteden. Hierbij zijn functionaliteiten uitgebreid (o.a. meer type maatregelen ingebouwd), gedetailleerdere koppelingen met GIS gerealiseerd en actuele kennis over de vertaling naar schades en kosten van maatregelen toegevoegd. Zowel door Rijnland als de projectgroep ZW-Delta is geconcludeerd dat de €ureyeopener een waardevolle en noodzakelijke aanvulling is op het landelijke Deltamodel.

Deliverables

De inzet van Alterra en Deltares in de kennisagenda Zuidwestelijke Delta 2013 binnen het thema "zoetwatervoorziening"en "Haringvliet en gevolgen Brielse Meer" heeft in een eerste tranche geresulteerd in een tweetal Plannen van Aanpak.

Concrete ideeën voor een invulling en concrete suggesties voor een vervolg zijn op beide thema's geformuleerd  en op schrift gesteld inclusief een indicatieve begroting Zoetwatervoorziening 2e tranche 2013.

Tranche 2 €ureyeopener 3.0

Het eindproduct is een goed gedocumenteerde operationele applicatie ‘€ureyeopener V3.0’ voor de regio Zuidwestelijke Delta en Rijnmond-Drechtsteden.

Publicaties