aandacht voor drinkwater_ BWP Koeien en Kansen

Nieuws

Aandacht voor drinkwater op Koeien & Kansen bedrijven

Gepubliceerd op
1 mei 2018

Water is een belangrijk speerpunt in het project Koeien & Kansen. Niet alleen grond- en oppervlaktewater, maar ook drinkwater. Goed en schoon drinkwater is belangrijk voor de koe en haar melkproductie. Koeien drinken dagelijks meer dan 100 liter water. Maar dat het drinkwater niet vanzelfsprekend altijd de gewenste kwaliteit heeft, blijkt uit analyses van het project.

Voor de productie van melk is veel water nodig, zo drinkt een koe, afhankelijk van de temperatuur, minimaal 4-6 liter water per geproduceerde liter melk. De opname wordt mede bepaald door het droge stofgehalte van het voer, de smaak en de wijze van aanbod van het water. Vanzelfsprekend moet het (bron)water voldoende geschikt zijn als drinkwater voor het vee.
In totaal werden 47 monsters geanalyseerd, deze monsters zijn door de veehouders genomen op verschillende plaatsen op het bedrijf. Zo waren er monsters afkomstig vanuit drinkbakken van melkkoeien, als ook van jongvee en droge koeien. Zeventien procent van de monsters betrof leidingwater. De resultaten zijn getoetst aan de daarvoor geldende normen, zoals de Gezondheidsdienst voor Dieren die hanteert.
De volgende vier algemene "gradaties" in waterkwaliteit worden onderscheiden:

  • Maximale norm geschikt voor melkkoeien. Kom je hierboven, dan is water ongeschikt als drinkwater.
  • Aanbevelingsnorm voor melkkoeien.
  • Maximale norm geschikt voor jongvee (ongeschikt voor gebruik bij kalveren)
  • Aanbevelingsnorm voor jongvee.

Mogelijke oorzaken verminderde waterkwaliteit

Een mogelijke reden voor het niet geschikt zijn van het water als drinkwater is een afwijkende samenstelling, zoals bijvoorbeeld een te hoog ijzer en/of mangaan gehalte, of vervuiling van het water. De parameters kiemgetal en E-coli en ammonium zijn hier indicatoren voor.
De samenstelling van het water voldeed op de meeste bedrijven aan de gestelde normen. Bij een enkel bedrijf was het ijzer dan wel mangaan gehalte iets verhoogd.
Vervuiling van de drinkbakken kwam vaker voor. Bij een derde van de onderzochte monsters waren het kiemgetal en/of het coligetal hoger dan de toegestane normen van de GD. De bedrijven met leidingwater waren gemiddeld beter, maar ook hier komen bedrijven voor waarbij het kiemgetal in de bakken te hoog was. Hoe de vervuiling is ontstaan, door voerresten of vervuilde drinkbakken, danwel door vervuiling in de leidingen (een zogenaamde biofilm) is uit deze analyses niet te achterhalen. Hiervoor is nader onderzoek nodig, waarbij monsters worden genomen bij de bron en op het eind van de leiding. De analyses maken wel duidelijk dat de waterkwaliteit tegen de verwachting in van onvoldoende kwaliteit kan zijn.

Aandachtspunten voor een goede waterkwaliteit

Tips om de waterkwaliteit op orde te houden zijn als volgt:

  • Controleer dagelijks het drinkwater. (Let daarbij op verontreiniging, helderheid, geur en kleur)
  • Maak drinkbakken regelmatig (wekelijks) schoon. Vergeet niet de bakken bij het jongvee en de droge koeien.
  • Geen tyleenleiding door de kelder. Dit vergroot de kans op ammonium / coli.
  • Probeer algengroei in voorkoelwater te voorkomen. Zorg dat dit voorkoelwater dagelijks wordt opgedronken en wordt opgeslagen in een donker vat.