Nieuw vaccin tegen Rift Valley fever

Nieuws

Nieuw vaccin tegen Rift Valley fever

Gepubliceerd op
28 februari 2019

Donderdag 28 februari 2019 vindt in Den Haag het ‘One Health’ debat plaats. Dit debat is de afsluiting van het onderzoeksprogramma Castellum: een publiek-private samenwerking gericht op het ontwikkelen van vaccins tegen zoönsen. Het project resulteerde in een nieuw vaccin tegen het Rift Valley fever (RVF) virus.

Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) heeft het vaccin ontwikkeld en getest op veiligheid en effectiviteit in laboratorium- en dierfaciliteiten waar veilig met zoönotische infectieziekten gewerkt kan worden.

Nieuw vaccin Rift Valley fever

WBVR heeft eerst een bestaand Rift Valley fever (RVF) vaccin getest, dat al in Afrika op de markt is. Het vaccin bleek heel effectief, maar niet veilig voor drachtige schapen. Binnen het Castellum programma werd daarom een nieuw vaccin ontwikkeld.

Het nieuwe vaccin is een levend-verzwakt virus dat na éénmalige toedienen schapen, runderen en geiten beschermt. Het vaccin bleek volledig veilig, ook voor jonge dieren en tijdens de dracht. Verder is het vaccin goedkoop te produceren, wat met name belangrijk is voor toepassing in Afrika. Het vaccin wordt op dit moment verder geëvalueerd in studies die nodig zijn voor registratie van het vaccin in Europa.   

De grondgedachte van Castellum is ‘One Health’, wat wil zeggen dat de preventie en beheersing van infecties in de dierpopulatie uiteindelijk de beste bescherming biedt voor de volksgezondheid. Echter, aangezien het vaccin niet alleen effectief, maar ook uiterst veilig bleek in diverse diersoorten, wordt op dit moment onderzocht of het vaccin ook gebruikt kan worden voor directe bescherming van de mens.

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Gevolgen van RVF voor mens en dier

Steekmuggen verspreiden het Rift Valley fever virus. Het kan ernstige ziekte bij vee veroorzaken. Bij pasgeboren lammeren leidt de ziekte tot sterfte en bij drachtige ooien tot abortus. De mens krijgt er doorgaans griepachtige verschijnselen van, maar het virus kan ook leiden tot zeer ernstige ziekte en zelfs fataal aflopen. RVF bevindt zich momenteel niet in Europa, maar er is kans op verdere verspreiding.

Gevaar van zoönosen

Zoönosen zijn infectieziekten die worden overgedragen van dieren op mensen. Voorbeelden zijn vogelgriep, Q koorts en Rift Valley fever. Deze infectieziekten kunnen zich heel snel verspreiden in dichtbevolkte gebieden met zowel mensen als landbouwhuisdieren. Meer dan 60 procent van alle recentelijk ontdekte infectieziekten van de mens kennen hun oorsprong in het dier. Zoönosen kunnen derhalve schade toebrengen aan diergezondheid en volksgezondheid en grote maatschappelijke onrust veroorzaken, bijvoorbeeld wanneer besmette dieren moeten worden geruimd om verdere schade te voorkomen. Om zoönosen effectief te kunnen bestrijden heeft Nederland behoefte aan kennis en een hoogwaardige infrastructuur om vaccins te ontwikkelen tegen opkomende infectieziekten. 

Lab en onderzoek

In de dierfaciliteiten van Wageningen Bioveterinary Research is het mogelijk zoönotische infectieziekten te bestuderen die veroorzaakt worden door bacteriën en virussen. De faciliteit is beveiligd met geavanceerde technologie om te voorkomen dat gevaarlijke virussen en bacteriën verspreiden naar het milieu. Daarnaast is de werkwijze zodanig dat medewerkers van WBVR goed beschermd zijn tegen de ziekteverwekkers.

De High Containment Unit (HCU) huisvest de enige Nederlandse laboratorium- en dierfaciliteiten op het niveau ‘veterinair BioSafetyLevel 4’ (vBSL4) waar veilig gewerkt kan worden aan zeer besmettelijke dierziekten zoals mond-en-klauwzeer en varkenspest. Een deel van de laboratoria en dierfaciliteiten heeft ook het veiligheidsniveau ‘humaan BSL3’, zodat onderzoek mogelijk is naar de preventie en bestrijding van infectieziekten die niet alleen voor dieren besmettelijk zijn maar ook voor de mens.

One Health debat

Het Castellum-programma omvatte onderzoek naar nieuwe vaccins voor dieren ter preventie van introductie en verspreiding van zoöonosen. De publiek-private samenwerking was gericht om in ieder geval één vaccin beschikbaar te maken voor de markt. Dat is gelukt.

In 2019 lanceert het Netherlands Centre for One Health (NCOH) een nieuw Innovatie Programma met budget van de Topsector Lifesciences and Health. Opnieuw een publiek-private samenwerking op het gebied van One Health. Tijdens het One Health debat op 28 februari 2019 worden de inzichten op wetenschappelijk gebied, op het terrein van organisatie en bestuur vanuit het Castellum-programma besproken en relevante thema’s besproken voor het nieuwe Innovatie Programma.