Rapport over reductie van ammoniak-en methaanemissie via voerspoor

Nieuws

Ondernemers blijven milieuprestaties verbeteren

Gepubliceerd op
7 november 2017

In 2017 zijn voor alle Koeien & Kansen-bedrijven ontwikkelingsplannen opgesteld waarbij het verbeteren van milieuprestaties wederom als uitgangspunt is gekozen. Per bedrijf zijn doelen geformuleerd en is er gekeken in hoeverre de resultaten van 2016 hier van afwijken. Om deze doelen te bereiken hebben zij verschillende maatregelen op hun bedrijf toegepast op het gebied van vee, gewas en bodem.

In het project Koeien & Kansen werken de veehouders jaarlijks met een bedrijfsontwikkelingsplan. Hierin geven ze aan welke (milieu)doelen ze willen halen en hoe ze dat willen bereiken. Deze doelen worden jaarlijks geëvalueerd. Er wordt dan eerst gekeken in hoeverre de doelen van voorgaand jaar gehaald zijn. In de bedrijfsontwikkelingsplannen van 2017 hebben de Koeien & Kansen-ondernemers aangegeven welke doelen ze willen halen op het gebied van o.a. mineralenexcretie, benutting van voer, gewasopbrengst, beweiding en de uitstoot van broeikasgassen en ammoniak. Veel van deze doelen zijn in 2016 bijna of al helemaal gerealiseerd. Maar verschillende bedrijven moeten voor een aantal van hun doelen nog een stap zetten. In Figuur 1 zijn de doelen uit de bedrijfsontwikkelingsplannen op een rij gezet en is per doel aangegeven hoeveel bedrijven nog een stap ten opzichte van 2016 moeten zetten om het doel te halen.

Figuur 1: Aantal bedrijven per geformuleerd doel (uit het bedrijfsontwikkelingsplan) die nog een stap moeten zetten om het betreffende doel te halen (doel 2017 t.o.v. resultaat 2016)
Figuur 1: Aantal bedrijven per geformuleerd doel (uit het bedrijfsontwikkelingsplan) die nog een stap moeten zetten om het betreffende doel te halen (doel 2017 t.o.v. resultaat 2016)

Figuur 1 laat zien dat de maïsopbrengst op 7 Koeien & Kansen-bedrijven met meer dan 750 kg ds/ha moet stijgen ten opzichte van 2016, willen deze bedrijven hun doelopbrengst halen. Dat zoveel bedrijven de doelopbrengst van maïs in 2016 niet gehaald hebben, komt door schade vanwege wateroverlast op veel maïspercelen in Zuid Nederland, zoals te lezen is in het artikel 'Sterk wisselende maisopbrengsten door extreem weer'. Figuur 1 laat verder zien dat bijna 35% van de bedrijven hun mestafvoer met meer dan 250 ton moeten verminderen ten opzichte van 2016, willen ze hun doel halen. Overigens zal dit een afgeleid doel zijn en een relatie hebben met BEX-winst. Ruim 25% van de bedrijven moet de stikstofefficiëntie van voer met meer dan 1 procentpunt verbeteren en ruim 25% van de bedrijven zal de BEP-winst met meer dan 5 procentpunten moeten verbeteren ten opzichte van 2016.

Bijna alle bedrijven hebben de doelen voor BEX-winst, grasopbrengst of lagere emissie van broeikasgassen in 2016 bijna of helemaal gehaald. Per afzonderlijk doel is er bij deze onderwerpen maar iets meer dan 5% van de bedrijven die nog een stap moet zetten om het eigen doel te halen en meer dan 5% BEX winst moet boeken, de grasopbrengst met meer dan 750 kg ds/ha moet verhogen of de uitstoot van broeikasgassen met meer dan 50 kg CO2-eq/ton melk moet verlagen.

Maatregelen vee

Om de doelen te realiseren hebben de Koeien & Kansen-bedrijven verschillende maatregelen in hun bedrijfsontwikkelingsplannen geformuleerd. Figuur 2 laat zien welke maatregelen voor de veestapel de Koeien & Kansen-bedrijven in 2017 willen nemen die moeten bijdragen aan het halen van de doelen uit Figuur 1.

Figuur 2: Gekozen maatregelen voor de veestapel binnen ontwikkelingsplannen Koeien & Kansen-bedrijven
Figuur 2: Gekozen maatregelen voor de veestapel binnen ontwikkelingsplannen Koeien & Kansen-bedrijven

Figuur 2 laat zien dat er 7 bedrijven de melkproductie per koe willen verhogen om zo efficiënter met mineralen om te gaan. 4 bedrijven willen efficiënter gaan voeren. Op 3 bedrijven is melkkwaliteit een aandachtspunt die verbetering verdient. Er zijn ook 3 bedrijven die een duurzamere veestapel willen, o.a. voor minder uitval van dieren. Een aantal bedrijven heeft ook specifieke maatregelen geformuleerd die met reproductie te maken hebben: 2 bedrijven willen een kortere tussenkalftijd, 2 bedrijven willen lagere afkalfleeftijd van vaarzen en 1 bedrijf wil de vruchtbaarheid verbeteren. Opvallend is dat slechts 1 bedrijf minder jongvee aan wil gaan houden. De afgelopen jaren hebben veel van deze bedrijven hier al op gestuurd en mogelijk is voor hen de grens bereikt.

Maatregelen bodem en gewas

Naast de maatregelen op veestapelniveau, hebben de Koeien & Kansen-bedrijven ook maatregelen in de ontwikkelingsplannen omschreven die gaan over bodem en gewas. In Figuur 3 is weergegeven welke maatregelen de Koeien & Kansen-bedrijven op dat vlak willen nemen en hoe vaak een bepaalde maatregel gekozen is.

Figuur 3: Gekozen maatregelen voor bodem en gewas binnen ontwikkelingsplannen Koeien & Kansen-bedrijven
Figuur 3: Gekozen maatregelen voor bodem en gewas binnen ontwikkelingsplannen Koeien & Kansen-bedrijven

Figuur 3 laat zien dat 4 bedrijven de bemesting willen verbeteren zodat deze evenwichtiger wordt. Dit willen ze o.a. doen door beter verdelen van drijfmest over het jaar Er zijn 3 bedrijven die grondverbetering willen toepassen. Daarnaast heeft 1 bedrijf specifiek benoemd dat het de bodemvruchtbaarheid  wil verbeteren  door te bekalken, terwijl een ander de vochtvoorziening  wil verbeteren door een peil-gestuurde drainage. 3 bedrijven willen door kavelruil een grotere huiskavel realiseren zodat beweiding makkelijker wordt, 1 bedrijf wil de beweiding  verbeteren. Daarnaast zijn er 3 bedrijven die meer of eerder hun grasland willen vernieuwen door herinzaai, terwijl er 2 bedrijven zijn die een ander grasras willen inzaaien. Mest verdunnen, zodat de stikstofbenutting verbetert, wordt door 2 bedrijven genoemd. Naast deze maatregelen zijn er nog een aantal maatregelen genoemd die heel specifiek voor een bedrijf van toepassing zijn zoals eelnemen aan een weidevogelcollectief. Ook stellen een aantal veehouders voor om de bedrijfsvoering te verbeteren door bijvoorbeeld gefaseerd in te kuilen zodat er de risico’s op een slechte kuil worden verspreid of wil men de teelt van grasklaver of de vruchtwisseling meer gestructureerd aanpakken.

Breed scala aan maatregelen

De bovenstaande figuren laten zien dat de Koeien & Kansen-bedrijven door een breed scala aan maatregelen hun milieuprestaties proberen te verbeteren. Veel richten zich op verhoging van de melkproductie en verbetering van de voeding en bemesting. Door de inzet van veel maatregelen zijn in 2016 al veel doelen bereikt, bijvoorbeeld op het gebied van BEX winsten. Toch is het halen van alle doelen niet altijd even makkelijk en hebben veehouders dit niet altijd zelf in de hand. De lage maïsopbrengsten door extreem weer op veel bedrijven in 2016 laten dit zien.