Solar Research: Agrovoltaics

Steeds meer zonneparken worden aangelegd op landbouwgrond. Deze zijn voornamelijk gericht op een maximale elektriciteitsproductie. Zo’n monofunctioneel zonnepark gaat ten koste van de beschikbaarheid van land voor voedselproductie. Agrivoltaics combineert energieproductie en productie van voedsel of veevoer, gebaseerd op het idee van ‘solar sharing’. Bij agrivoltaics staan er gewassen of grasland onder zonnepanelen. Deze gewassen kunnen in een gematigd klimaat profiteren van bescherming tegen regen, hagel, teveel straling en warmte, minder verdamping en dus een beter watergebruik.

Zonnepanelen moeten in een agrivoltaics-systeem op grotere afstand worden geplaatst in vergelijking met gangbare, monofunctionele systemen. Dit verhoogt de bouwkosten, maar leidt tot minder onderlinge schaduwval van de panelen; bij droogte en warmte kunnen panelen profiteren van het verkoelende effect van een verdampend gewas eronder, waardoor het rendement van de panelen toeneemt. Voor optimaal gebruik van agrivoltaics-systemen moeten de effecten op de productie van gewassen of grasland worden gemonitord, samen met de effecten op de energieproductie. Er kunnen aanpassingen in de teeltwerkzaamheden en de bouw nodig zijn om optimale, economisch rendabele systemen en businesscases te realiseren voor zowel de boer als het energiebedrijf.

In Nederland worden agrivoltaics-systemen getest op fruitgewassen die nu ook al enige vorm van bescherming nodig hebben. Bij de frambozenteelt kunnen zonnepanelen bijvoorbeeld plastic bogen ter bescherming tegen regen vervangen. Dit zijn aantrekkelijke situaties omdat de installatie van hooggeplaatste zonnepanelen geen extra investeringen, machines of arbeid vereist. Verder zijn er weinig gevolgen voor het landschap, omdat de panelen de plastic bogen vervangen.

WUR monitort de gevolgen van zonnepanelen voor het microklimaat (temperatuur, vochtigheid, PAR), ziekten en plagen, lichtverdeling, gewasontwikkeling en gewasopbrengst, om de effecten van de geteste zonnepanelen en opstellingen te evalueren. Deze informatie wordt, samen met informatie uit de literatuur, geïntegreerd in gewasmodellen. Hiermee willen we onderzoek naar andere opstellingen (bijv. tweezijdige systemen of dynamische systemen) mogelijk maken en agrivoltaics-systemen optimaliseren voor verschillende doelen.