Nieuws

­­­Twentse Landgans SZH Ras van het Jaar 2022

Gepubliceerd op
24 maart 2022

De Twentse landgans is door de Stichting Zeldzame Huisdierrassen aangewezen als Ras van het Jaar 2022. Dit enige nog levende Nederlandse ganzenras heeft, net als de gedomesticeerde eendenrassen, moeite zich staande te houden. Voor deze eeuwenoude watervogelrassen die gebukt gaan onder de problematiek van kleine populaties, is aandacht nodig.

Het vroegere Twente werd gekenmerkt door natte broeklanden en esgronden wat het houden van herkauwers vanwege leverbot lastig maakte. Twentse boeren legden zich toe op het fokken van een ganzentype waarvan de economische bijdrage het hoogst was en zo ontstond de Twentse landgans. De ganzenhouderij bloeide op en het grazen van het schaarse vee en de ganzen op de winterroggevelden in het najaar maakte dat de ganzen vanwege het hoge eiwitaanbod tot najaarsleg kwamen. De kuikens die hieruit geboren werden konden op hogere verkoopprijzen rekenen omdat zij buiten het reguliere seizoen werden aangeboden. Dankzij de na- en voorjaarskuikens en het vier keer per jaar plukken bleek de ganzenhouderij in Twente een belangrijke financiële bijdrage te leveren.

Omstreeks 1850 was in Enter een groeiende handel ganzen en kocht men alle dieren in de omgeving op voor export naar het buitenland. Voordat de spoorwegen werden aangelegd gingen ganzenhoeders met de dieren te voet naar Rotterdam voor de overtocht naar Engeland. Rond 1900 kwamen de dieren in het gebied op het plaatje voor.

Het Fokgebied van de Twentsche Landgans omstreeks 1900.jpeg

De opkomst van industriële leg- en vleeshoenderrassen, het afwateren van de broeklanden en de lage slachtprijzen betekenden de doodsteek voor de ganzenhouderij. Na 1945 was het gedaan en stierven vier inheemse landganzen rassen uit. Op één na, de Twentse landgans heeft het ternauwernood gered, en een fokkersgroep heeft zich over het ras heeft ontfermd.

Nederlandse Vereniging voor Gedomesticeerde Watervogelfokkers

Begin deze eeuw neemt een aantal leden van de Nederlandse Vereniging voor Gedomesticeerde Watervogelfokkers (NVGW) het initiatief om de uitgestorven gewaande Twentse landgans terug te fokken. Hiervoor worden dieren uit een parkvijver in Enschede gebruikt. Dit pad wordt verlaten als in Twente en Duitsland nog zuivere dieren worden gevonden.

In 2004 vindt de eerste fokkersbijeenkomst plaats en worden alle dieren gewogen en beoordeeld op de oude raskenmerken. Op basis van deze selectie zijn meerdere bloedlijnen vastgelegd en fokdieren aangewezen. In de jaren daaropvolgend vinden meerdere bijeenkomsten plaats en wordt de Twentse Landgans weer ingezonden op kleindiertentoonstellingen. Recent is de Twentse Landgans ook in Duitsland erkend.

St. Maartengansviering

Fokker van Twentse landganzen Edgar de Poel, woonachtig op een boerderij waar een van zijn voorgangers ganzenplukker was, vertelt dat Bonte Twentse Landganzen wit zijn op hals, buik en borst; de aloude plukdelen en dat ze ook geheel wit kunnen zijn.

In overeenstemming met het adagium van ZeldzaamLEKKER werd de oude traditie van de St. Maartengansviering nieuw leven ingeblazen en verschijnt de Twentse Landgans rond 11 november op de kaart van verschillende restaurants. Slowfood neemt de Twentse Landgans op in haar Ark van de Smaak en in 2016 wordt het Presidium Twentse Landgans opgericht.

Dag van de Watervogel: 9 april 2022

Binnen een gezamenlijk initiatief van de SZH, CGN en NVGW wordt dit voorjaar een symposium georganiseerd over het instandhouden en fokken van de oude Nederlandse watervogelrassen.

Dag van de Watervogel - 9 april 2022.jpg