Atlanto-Scandische haringsurvey

De haring die voorkomt in de Noorse Zee wordt Atlanto-Scandische haring genoemd. Het is het grootste haringbestand in de Atlantische Oceaan. De Atlanto-Scandische haring trekt jaarlijks door een groot zeegebied tussen Noorwegen en IJsland en overwintert in een fjord in Noorwegen. Voor de schatting van de omvang van dit haringbestand worden jaarlijks meerdere bestandsopnamen gedaan.

Nederland werkt mee aan een van deze surveys: de internationale akoestische survey. Deze survey wordt op dezelfde manier uitgevoerd als de akoestische haringsurvey in de Noordzee. De deelnemende landen zijn Noorwegen, Rusland, IJsland, de Faröereilanden en de Europese Unie. De EU doet aan deze survey mee met 1 schip dat bemand wordt door een internationale groep wetenschappers. Dit verschilt van de overige surveys waar de bijdragen meestal afkomstig zijn van de individuele lidstaten. Het belangrijkste doel van de survey is het in kaart brengen van de verspreiding, het trekgedrag en de biomassa van Atlanto-Scandische haring, blauwe wijting en makreel. Daarnaast worden hydrografische waarnemingen gedaan en wordt de hoeveelheid plankton (voedsel van haring) gemeten.

Internationale ecosysteem survey in de Noorse zee

De akoestische survey op onder meer Atlanto-Scandische haring in de Noordzee in 2011

De Atlanto-Scandische haring is het grootste haringbestand ter wereld. Het is momenteel ook het grootste visbestand in Europese wateren. Aan dit haringbestand wordt veel onderzoek gedaan vooral door Noorwegen, IJsland en Rusland. Jaarlijks worden een aantal surveys uitgevoerd om de omvang en de migratie van het bestand in beeld te brengen. De volwassen haring verblijft in de Noorse Zee. Ze overwinteren en paaien in het voorjaar langs de Noorse kust. Vandaar dat deze haring ook wel Noorse voorjaarspaaiers genoemd worden. Na het paaien, verspreidt de haring zich voedselzoekend in noordwestelijke richting over de Noorse zee. Ieder jaar wordt in mei een internationale survey uitgevoerd op de voedselgronden van haring. Het doel van deze survey is het schatten van de hoeveelheid haring in de Noorse zee en Barentszee. Daarnaast worden gegevens verzameld over het voedsel van haring (zooplankton), watertemperatuur en zoutgehalte ten behoeve van ecologisch onderzoek. In het gebied komt ook jonge blauwe wijting voor. Deze survey levert dus ook een bijdrage aan de bestandsschatting van blauwe wijting. De survey wordt gezamenlijk uitgevoerd door Noorwegen, IJsland, Rusland, Far Oer en Europese Unie. In 2011 nam het Deense schip Dana namens de EU deel met een aan boord onderzoekers afkomstig uit Noorwegen, Denemarken, Zweden, Ierland, Engeland en Nederland.

De verspreiding van de haring is afhankelijk van de verspreiding van hun voedsel en kan per jaar verschillen. Vandaar dat het gebied dat door de deelnemende schepen wordt bestreken per jaar kan verschillen en zelfs tijdens de survey aangepast wordt.  Figuur 1 laat globaal de werkgebieden van de deelnemende landen zien (de groene lijn is de EU).

Figuur 2 laat de verspreiding van de haring zien in 2011. De verspreiding verschilt weinig van de verspreiding vorig jaar. In totaal werd door de survey 7.4 miljoen ton haring waargenomen. Dit is meer dan in 2010 toen er de schatting relatief laag was (een kleine 6 miljoen ton) vergeleken met de circa 10 miljoen ton die in 2008 en 2009 werd waargenomen. Hoewel haringen geboren in de jaren 2002, 2003 en 2004 nog steeds erg talrijk zijn in de vangst, wordt hun aandeel geleidelijk minder belangrijk.