Publicaties

Surveillance van Listeria monocytogenes in Nederland, 2019

Friesema, I.H.M.; Kuiling, Sjoerd; Wullings, B.A.; Voort, M. van der; Veld, P.H. in 't; Beld, M.J.C. van den; Sorge, N.M. van; Freudenburg-de Graaf, W.; Franz, E.

Samenvatting

De monitoring van listeriose in Nederland is gestart in 2005 met een laboratoriumsurveillance. Sinds december 2008 is de ziekte meldingsplichtig. In 2019 is het hoogste aantal patiënten sinds 2005 geregistreerd: 117, waarvan 15 volwassenen zijn overleden ten gevolge van de infectie. Vrijwel alle listeriosepatiënten hadden ernstige onderliggende ziekten en/of gebruikten immunosuppressiva en/of maagzuurremmers. Daarnaast waren er 4 zwangere vrouwen. De meest opvallende bevinding in 2019 was de detectie van een meerjarige landelijke uitbraak (35 zieken tussen 1 januari 2017 en 31 augustus 2019, waarvan 21 in 2019) geassocieerd met vleeswaren afkomstig van 1 specifiek bedrijf. Daarnaast meldden opvallend veel patiënten (20%) met listeriose de consumptie van gerookte paling. Met behulp van whole-genome-sequencing (WGS) kon een aantal clusters gedetecteerd worden. Dit heeft mede geleid tot het ophelderen van de bron van deze landelijke uitbraak. Het bleek te gaan om een uitbraak met een temporeel persistente bron waarbij meerdere stammen werden aangetroffen en leidde tot ziektegevallen verspreid over ruim 2,5 jaar.Ook andere clusters met cases gemeld over een periode van meerdere jaren zouden mogelijk te herleiden kunnen zijn tot een persistente, nog niet ontdekte, bron. Deze bevindingen tonen dat continue surveillance van listeriose cruciaal is voor het opsporen van de bron en zo het reduceren van de ziektelast. Daarbij heeft WGS een belangrijke toegevoegde waarde bij het vaststellen van clusters en daarmee het identificeren van een bron.