Project

Afvoeren van biomassa uit natuurgebieden

Hoe kan biomassa uit natuurgebieden worden afgevoerd en verwerkt in een economisch interessante keten?

De Vereniging voor Natuur en Milieu “De Vechtstreek” vroeg de Wetenschapswinkel van de Universiteit Twente om een methode te ontwikkelen waarbij groenafval uit natuurgebied de Vechtstreek op een economisch interessante manier als biomassa kan worden ingezet. Via Twente is het verzoek terechtgekomen bij Wageningen UR.

groenafval

De Vereniging voor Natuur en Milieu “De Vechtstreek" beheert zelf een natuurgebied in de buurt van Ommen. Voor een ecologisch goed beheer is afvoer  van bermmaaisel, heideplagsel en rietmaaisel noodzakelijk. Het afvoeren en verwerken van deze biomassa drukt zwaar op de begroting van de beheerders van natuurterreinen, zodat ze vaak hier vanaf zien.

De vereniging heeft de Wetenschapswinkel gevraagd om een praktisch toepasbare methode te ontwikkelen, die overheden en andere instanties kan overtuigen van de economische haalbaarheid van afvoer van biomassa. Hierdoor kunnen zij hun taak als natuurbeheerder of ecologisch groenbeheerder beter uitvoeren.

Ommerbos

Voordat dit onderzoek door de Wetenschapswinkel kon worden opgestart, heeft de projectleider een verkenning uitgevoerd die tot een concreet plan van aanpak moest leiden. Als onderdeel van deze verkenning werd een bijeenkomst georganiseerd. Hierbij waren zowel ‘aanbieders’ van biomassa (wegbeheerders, waterschappen, LTO, natuurbeheerders) als mogelijke ‘vragers’ (verwerkende bedrijven) uitgenodigd op het gemeentehuis in Ommen. Doel van de bijeenkomst was het peilen van draagvlak bij overige partijen in de omgeving en het nader specificeren van de onderzoeksvraag.

Centraal stonden de volgende vragen:

  • Wat hebben we elkaar te bieden?
  • Hoe komt het dat een regionale markt voor biomassa nog niet op gang is gekomen?
  • Welke rol kan een wetenschapswinkelonderzoek spelen?
afvoeren van biomassa

De stand van de techniek werd aangegeven als een bottleneck. De drie ‘vragers’ van biomassa bevinden zich allemaal in de fase dat de installatie nog moet worden gebouwd. Interessant is dat het om drie verschillende, innovatieve verwerkingstechnologieën gaat, die niet allemaal dezelfde eisen aan de biomassa stellen. Wat voor de één niet te verwerken is, is voor de ander een mogelijk interessante stroom. Alle drie de partijen gaven echter aan dat financiering en bureaucratie/ regelgeving knelpunten zijn voor een snelle ingebruikname van de installatie.

Onder de deelnemers aan de workshop bleek grote bereidheid om samen te werken en om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. ROVA, de regionale afvalverwerker, bood aan het proces te willen trekken. De gemeente Ommen bood aan in bestuurlijke overleggen de samenwerking met de natuurbeherende organisaties, waterschappen, andere gemeenten en provincie aan de orde te stellen. Belangrijke uitkomst van de workshop is dat er behoefte bestaat aan een logistiek concept voor deze samenwerking, die niet alleen productie en verwerking betreft, maar ook dwarsverbanden tussen verwerkers en afstemming tussen producenten. De concepten ‘biomassawerf’ en ‘biomassabank’ zijn genoemd, maar die moeten aangepast worden aan de regionale situatie.

workshop

In een evaluerend gesprek met de Vereniging voor Natuur en Milieu "De Vechtstreek" is duidelijk geworden dat zij hun doel hebben bereikt. "De Vechtstreek" wilde een proces aanzwengelen en dat is gelukt. Al tijdens de verkenningsfase is hierdoor dit project voor de Wetenschapswinkel afgerond. De onderzoeksvraag die in de bijeenkomst naar boven is gekomen, wordt nu in een regulier onderzoeksproject door een onderzoeksgroep binnen Wageningen UR opgepakt met ROVA als opdrachtgever. Dit voorbeeld toont aan dat aanvragen bij de Wetenschapswinkel ook kunnen uitmonden in reguliere onderzoeksprojecten binnen Wageningen UR.

Afronding

September 2008

Download

In de media

Opdrachtgever

Vereniging voor Natuur en Milieu “De Vechtstreek" via de Wetenschapswinkel van de Universiteit Twente

Projectcoördinatie en Uitvoering

Alterra, Centrum Landschap - Judith Westerink

Financiering

Wetenschapswinkel Wageningen UR