Nieuws

Hoe een zandkorrel een hele geschiedenis vertelt

Gepubliceerd op
13 september 2021

Het landschap verandert door de tijd, bijvoorbeeld door klimaatverandering of zeespiegelstijging. Maar wanneer zijn die dijken, rivierafzettingen, of duinen eigenlijk ontstaan? Onderzoekers kijken naar zandkorrels voor het antwoord.

Want in een zandkorrel zit informatie opgeslagen. Zoals wanneer de korrel voor het laatst licht heeft gezien. En die informatie kan ons meer vertellen over de leeftijd.

Hoe we de informatie uit de zandkorrel halen

Om deze informatie uit het zand te halen, brengen we de korrels naar het Netherlands Center for Luminescence dating (NCL) in Wageningen. Belangrijk is dat er bij het nemen van monsters en het transport geen licht bij komt.

In het donkere laboratorium stimuleren we de korrels en daarna fotograferen we het vrijkomende luminescentie signaal van deze korrels met een hele gevoelige camera. Deze camera kan het ‘lichtsignaal’ in beeld brengen. Door te meten hoeveel licht er vrijkomt ontdekken we per zandkorrel hoe lang deze al, in bijvoorbeeld, een dijk zit. Door het bepalen van het gemiddelde van een aantal korrels kom we erachter hoe oud de dijk is.

Daarnaast proberen we ook de herkomst van een zandkorrel te achterhalen, waarmee  we bijvoorbeeld de verspreiding van opgespoten zand in kaart kunnen brengen. Waardevolle informatie voor verder onderzoek!

Jakob Wallinga geeft je een inkijkje in het laboratorium:

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Lichtsignaal van zandkorrels

Een voorbeeld van meerdere korrels die licht uitstralen, vastgelegd in één afbeelding. De rode cirkel in het midden links toont een heldere zandkorrel die luminescentie uitstraalt; de andere cirkels zijn voor positionering.