Alumnibijeenkomst

KLV Impuls: Fosfaat: schaarste in overvloed - woensdag 7 december 2016

We beginnen met twee korte inleidingen van Prof. Dr. Ken Giller, Plantaardige Productiesystemen, en Wageningse alumna Jeanet Brandsma, melkveehouder in Giethoorn en lid van de vakgroep LTO Melkveehouderij. Prof. Dr. Ken Giller gaat in op de betekenis van schaarste van het nutriënt fosfor voor het leven van mens, dier en plant. Jeanet Brandsma zet uiteen hoe het fosfaatakkoord voor het wegwerken van de overvloed aan fosfaat past in de visie op een duurzame zuivelketen. Na deze aftrap is er volop ruimte voor debat onder leiding van Han Swinkels, voorzitter KLV

Organisator University Fund Wageningen
Datum

wo 7 december 2016 19:00 tot 22:00

Locatie Impulse, gebouwnummer 115
Stippeneng 2
6708 WE Wageningen
0317 48 28 28

Verslag

Op woensdag 7 december werd de vierde KLV Impuls bijeenkomst georganiseerd, met als onderwerp “Fosfaat: schaarste in overvloed”. In sommige landen is er een overschot in andere zijn er schrijnende tekorten. Voor beide situaties moet een oplossing worden gevonden. Dit werd belicht vanuit verschillende hoeken. Allereerst werd er door prof. dr. Ken Giller, vooral vanuit de invalshoek van de agricultuur gekeken. Daarna belichte alumna Jeanet Brandsma de kant van de melkveehouderij. Dit werd gevolgd door een actieve discussie met veel vragen vanuit het publiek, de discussie werd in goede banen geleid door Han Swinkels, voorzitter KLV.

De avond werd gestart door prof. dr. Ken Giller, hij sprak voornamelijk over de verschillen tussen de werelddelen in mestgebruik en de gevolgen daarvan. In de Westerse wereld was het over-gebruik van mest namelijk jaren lang aan de orde, wat geleid heeft tot nutriëntoverschotten in de bodem. Dit kan negatieve gevolgen hebben voor waterkwaliteit en verhoogt de lekkage van nutriënten uit het landbouw systeem. Gelukkig is vanaf 1980 de regelgeving hierop aangescherpt en raakt de nutriënteninvoer en –uitvoer in de bodem, steeds verder in balans. Aan de andere kant van het spectrum staat Afrika met een enorm lage input van nutriënten. En daardoor ook een lage productiecapaciteit. Zoals Ken Giller in een voorbeeld liet zien, kan een toevoeging van alleen fosfaat al veel betekenen voor de verbetering van de productie in Afrika.

Nu de nutriëntenapplicatie op wereldwijd niveau was bekeken, kreeg Jeanet Brandsma het woord. Zij richtte zich op de fosfaatproductie en plaatsingsruimte voor Nederlandse melkveehouderijen. De plaatsingsruimte van een boerderij is de hoeveelheid mest (gerekend in kg fosfaat) die een boer op jaarbasis mag verspreiden over zijn land. Deze plaatsingsruimte van boeren wordt door strengere regelgeving steeds verder aangescherpt. Momenteel is de veehouderij heel erg terug in de politieke discussie door de quota besprekingen.

Na beide toelichtingen vanuit verschillende perspectieven ging de discussie van start. Veel vragen gingen over de wereldwijde kringloop van nutriënten. En of het haalbaar is om nutriënten die aan de ene kant van de wereld over zijn, aan de andere kant te gebruiken. Het bleek al snel dat dit in theorie zeker mogelijk is maar dat de technologie nog niet daar is om deze wereldwijde nutriëntenkringloop te verwezenlijken. Een ander discussiepunt ging over de melkveehouders in Nederland en wat nu werkelijk de consequenties voor hen zouden worden. Deze vragen werden vooral gesteld door de huidige Agrotechnologie-studenten. Andere veel voorkomende vragen gingen over de mineralisatie van fosfaat, de technische capaciteiten om fosfaat terug te krijgen uit producten en hoe de Westerse wereld via kennis andere werelddelen zou kunnen helpen met de fosfaatproblemen. Ook werd er veel gesproken over de politiek, of deze wel technisch genoeg was ingesteld of vooral een emotioneel standpunt innam.

Al met al een levendige discussie. Concluderend kan gezegd worden dat er voor Nederlandse boeren twee mogelijkheden zijn. Ten eerste zouden ze minder fosfaat kunnen importeren (in de vorm van veevoer) en ten tweede zouden ze meer fosfaat kunnen exporteren. Deze export zou goed naar landen met nutriënt-armere bodems kunnen gaan zoals Afrika, of weer terug naar de landen waar het veevoer vandaan komt, wat vooral Latijns -Amerika betreft. Dit vergt echter nog meer technologische kennis en moet natuurlijk ook vanuit de politiek mogelijk zijn.

Sprekers

KLV organiseert over deze en andere vragen een debat met als deskundigen Prof. Dr. Ken Giller, Plantaardige Productiesystemen, en Jeanet Brandsma, melkveehouder in Giethoorn en lid van de vakgroep LTO Melkveehouderij. De avond staat onder leiding van Han Swinkels, voorzitter KLV.

Programma

19.00 Ontvangst met koffie en thee
19.30 Achtergrondschets Ken Giller en Jeanet Brandsma, dialoog onder leiding van Han Swinkels
21.00 Netwerkborrel en napraten
22.00 Einde

Thema

Regelmatig verschijnen er publicaties over de schaarste van grondstoffen als gevolg van de toename van welvaart en wereldbevolking. Fosfor wordt vaak als voorbeeld genoemd, omdat het essentieel is voor het leven van mens, dier en plant. Het mineraal fosfor wordt gewonnen uit fosformijnen o.a. in Marokko welke de eerste tekenen van uitputting beginnen te vertonen. Verwacht wordt dat we over ongeveer 30 jaar niet meer om het vraagstuk van schaarste aan fosfaat heen kunnen. Hoe schrijnend is het contrast met het actuele debat over de overvloed aan fosfaat welke heeft geresulteerd in een heus principeakkoord voor fosfaatreductie in de veehouderij. Deze KLV Impulse staat in het teken van hoe de zuivelsector werkt aan het verankeren van de kringloop op het melkveebedrijf in de wereldwijde beweging naar een circulaire economie.