Lezing door Aalt Bast: voeding, gif en geneesmiddel, is er een verschil?

Lezing

Lezing door Aalt Bast: voeding, gif en geneesmiddel, is er een verschil?

Op dinsdag 5 januari houdt Aalt Bast, hoogleraar Farmacologie en Toxicologie van de Universiteit Maastricht, een lezing over de verschillen, maar ook de overeenkomsten tussen voedingsmiddelen, gifstoffen en geneesmiddelen. De lezing wordt georganiseerd door het Wagenings Natuurwetenschappelijk Gezelschap. Hij begint om 19.45 uur en is voor iedereen gratis toegankelijk in het Forumgebouw op de Wageningse Campus (gebouw 102, Droevendaalsesteeg 2, zaal C222, 2e verdieping).

Organisator Wagenings Natuurwetenschappelijk Gezelschap
Datum

di 5 januari 2016 19:45 tot 22:00

Locatie Forum, gebouwnummer 102
Droevendaalsesteeg 2
102
6708 PB Wageningen
0317–482160
Zaal/kamer C0222

De vroege mens haalde alles uit de natuur. Een duidelijk onderscheid tussen voeding en geneesmiddel werd niet gemaakt. De mens wist wanneer hij wat moest eten om de honger kon stillen. Maar hij wist ook wat hij moest eten als hij niet lekker was, bijvoorbeeld als hij hoofdpijn had. Daar kwam geen dokter, farmaceut of toxicoloog aan te pas.

De giftigheid van stoffen is afhankelijk van de dosering of concentratie van de stof waaraan men blootgesteld is, en van de duur van de blootstelling. Daarmee kan dus iedere stof een toxische werking hebben, zelfs water en zuurstof. Het begrip toxiciteit heeft dan ook vooral een emotionele lading, vindt Bast. Wij zien giftige stoffen als een aparte klasse verbindingen. Ook voeding en geneesmiddelen zien wij als heel andere zaken. We hebben ze zelfs in verschillende wetgeving ondergebracht. Maar nu we steeds meer begrijpen van de werking van deze stoffen, zien we in dat ze in werkelijkheid zeer slecht zijn te onderscheiden.

Zo zijn in de voeding stoffen te identificeren die sterke fysiologische effecten teweegbrengen. Voedingscomponenten werken echter veelal minder selectief dan geneesmiddelen. De aard van de effecten van voedingscomponenten zouden toxicologen beschrijven als licht beschadigend. Deze toxische respons leidt tot aanpassing van beschermende systemen in de cel. Geneesmiddelen zijn juist selectief toxisch. De effecten zijn daarom sterker dan van voeding.

Farao’s die bang waren voor vergiftiging, namen een voorproever in dienst. Met alles wat de voedingsindustrie ons voorzet zou de moderne consument daar ook recht op hebben. Bast vergelijkt de vroegere voorproever met de hedendaagse toxicoloog. De markt richt zich steeds meer op de gezondheidsaspecten van voeding, maar van enige bewijsvoering is zelden sprake. Toxicologen zouden dan ook met wetenschappelijke argumenten reële zaken moeten scheiden van spookverhalen. In de woorden van Bast: “De toxicoloog wordt voorproever, de kok wordt farmacoloog en de consument en de wetgever kunnen er geen soep meer van maken.”