Modelling foredune dynamics in response to climate change

Promotie

Nieuw blauwtong vaccinplatform; NS3/NS3a deletie-virus als verminderd infectieus niet-spreidend vaccin

Promovendus Femke Feenstra
Promotor prof.dr. RJM (Rob) Moormann PhD
prof.dr. PA (Piet) van Rijn
Organisatie Wageningen University, Wageningen Bioveterinary Research
Datum

di 19 januari 2016 16:15

Locatie Universiteit Utrecht

Promotieonderzoek nieuw veelbelovend vaccin platform voor blauwtong

Promovenda Femke Feenstra heeft, samen met onderzoekers van Central Veterinary Institute (CVI), onderdeel van Wageningen UR, een nieuw vaccin tegen blauwtong ontwikkeld met de naam DISA-vaccin (Disabled Infectious Single Animal vaccine). Zij zal haar proefschrift getiteld “Novel bluetongue vaccine platform - NS3/NS3a knockout virus as Disabled Infectious Single Animal (DISA) vaccine” verdedigen op 19 januari 2016 in Utrecht. Dit nieuwe vaccin is gebaseerd op een veranderd afgezwakt blauwtongvirus dat geen lokale bijwerkingen noch klinische verschijnselen of koorts geeft, niet verder verspreid kan worden en wel volledige bescherming opwekt tegen blauwtong. Het veranderde afgezwakte blauwtongvirus kan niet terugveranderen naar zijn originele vorm. Dit afgezwakte virus kan ook aangepast worden voor vaccins voor andere serotypen van het blauwtongvirus.

Blauwtong is een ernstige ziekte in herkauwers veroorzaakt door blauwtongvirus (BTV) dat wordt overgedragen door knutten, kleine bijtende vliegjes. Blauwtong werd in Noordwest-Europa voor het eerst gerapporteerd door Nederland in 2006. Deze uitbraak veroorzaakte een enorme economische schade in heel Noordwest-Europa. De epidemie werd gestopt door massale vaccinatiecampagnes. Anno 2015 wordt niet meer gevaccineerd, maar hetzelfde virus is afgelopen zomer weer in Frankrijk aangetroffen.

Besmetting van blauwtong door knutten is bijna niet te voorkomen zonder vaccinatie. Daarom is vaccinatie de beste bestrijdingsmethode om dieren te beschermen. Tot nu toe zijn er twee soorten blauwtongvaccin, waarvan er één in Nederland is toegelaten. Dit vaccin is afgedood blauwtongvirus en is daarom heel veilig, maar er zijn wel meerdere vaccinaties nodig voor goede bescherming. Een nadeel van beide soorten vaccin is dat geïnfecteerde dieren, die een gevaar vormen voor verdere verspreiding door knutten, niet onderscheiden kunnen worden van gevaccineerde dieren.

Het nieuwe vaccin is gebaseerd op BTV waarin één viruseiwit is uitgeschakeld. Dit eiwit heeft een aantal belangrijke functies voor het virus, maar is niet nodig om dit vaccinvirus in de fabriek te produceren. Het vaccinvirus zonder dit eiwit veroorzaakt geen ziekte en wordt niet in de bloedbaan uitgescheiden. Daarnaast kan het vaccinvirus zich niet vermeerderen in knutten. De verspreiding van het vaccinvirus door knutten is dus geblokkeerd in de opname en in de afgifte (DISA) door het ontbreken van één viruseiwit. 

Vaccinatie van schapen met dit nieuwe DISA-vaccin wekt volledige bescherming op tegen blauwtong en na infectie is de vermeerdering van BTV volledig geblokkeerd. Hierdoor kan BTV dus ook niet verder verspreid worden door knutten. Het ontbrekende eiwit in DISA-vaccin is natuurlijk wel aanwezig na infectie van onbeschermde dieren en geïnfecteerde dieren kunnen daardoor met een recent ontwikkelde test onderscheiden worden van dieren die gevaccineerd zijn (DIVA: Differentiating Infected from Vaccinated Animals).

Dit nieuwe, veelbelovende DISA-vaccin is veilig en effectief en zou na registratie gebruikt kunnen worden als alternatief voor het huidige blauwtongvaccin. Het DISA-vaccinplatform is inmiddels ook aangepast voor andere, in Zuid-Europa circulerende, BTV-serotypen.

Situatie betreffende blauwtong toezichtsgebieden december 2015 (bron: OIE)

blauwtong.jpg

Meer informatie over de blauwtong