Philosophical explorations on energy transition

Promotie

Philosophical explorations on energy transition

Promovendus mr. RJ (Robert-Jan) Geerts
Promotor prof.dr. HGJ (Bart) Gremmen
prof.dr. GTP (Guido) Ruivenkamp
Copromotor dr. JGM (Josette) Jacobs
Organisatie Wageningen University, Leerstoelgroep Philosophy
Datum

ma 23 januari 2017 13:30 tot 15:00

Locatie Aula, gebouwnummer 362
Generaal Foulkesweg 1
362
6703 BG Wageningen
0317-483592

Dit proefschrift onderzoekt energietransitie vanuit een filosofisch perspectief. Het stelt dat energieproductie en -consumptie dusdanig verweven zijn met de samenleving dat een transitie naar een duurzaam alternatief uit meer zal bestaan dan de implementatie van nieuwe technologie. Fossiele brandstoffen en een groeieconomie hebben geresulteerd in een specifieke omgang met energie, die hoe dan ook zal veranderen in de toekomst. Een brede reflectie hierop is van belang om te begrijpen in welke richting zulke veranderingen toelaatbaar of wenselijk zijn.

In dit proefschrift wordt een begin gemaakt met deze reflectie door twee problemen rondom energiegebruik te belichten die weinig aandacht krijgen in de huidige discussie over energietransitie: 1) de moeilijkheid om variabele bronnen zoals wind en zon in te zetten in het elektriciteitsnetwerk gerelateerd aan het idee dat energiegebruik optelbaar is, en 2) de frictie tussen het beroep wat gedaan wordt op de moraal van gebruikers om consumptie te minderen, met een energiesysteem waarin werkelijk engagement ontmoedigd wordt.  

In plaats van aan te nemen dat alle energievormen uitwisselbaar zijn en dat meer gelijk staat aan beter, moeten we ons ontwikkelen in de richting van een beter geïnformeerd en genuanceerd idee van 'goede' energiepraktijken die werkelijk bijdragen aan onze levenskwaliteit. Een vaak onderbelicht aspect hiervan is zoiets als 'belichaamd contact', wat suggereert dat het uitbesteden van taken aan energie gebruikende apparaten weliswaar comfortabel is, maar ook de waardering voor zowel de taak als het uiteindelijke doel doet verminderen. Sommige activiteiten, zoals het beklimmen van een berg, of het creëren van knusse warmte rondom de haard, zijn waardevol juist omdat ze moeite kosten. In zo'n geval is de efficiëntie van een apparaat (een warmtepomp, of een auto, bijvoorbeeld) niet relevant - de vraag is of het iets brengt waar we werkelijk iets aan hebben.