Promotie

Promotie Kees Veldman: PMQR in Enterobacteriën

Op 13 november 2014 hoopt Kees Veldman (CVI) te promoveren op zijn onderzoek “Plasmid mediated quinolone resistance in Enterobacteriaceae”.

Promovendus Kees Veldman
Organisatie Universiteit Utrecht
Datum

do 13 november 2014 12:45

Locatie Academiegebouw, Domplein 29, 3512 JE Utrecht
Een nieuw type resistentie van darmbacteriën tegen fluorochinolonen, een zeer belangrijke antibioticagroep voor zowel volks- als diergezondheid, komt sinds het laatste decennium ook in Nederland en andere Europese landen voor.

Veldman onderzocht specifiek het type resistentie aangeduid als ‘Plasmid Mediated  Quinolone Resistance ‘ (PMQR). Eind jaren negentig is PMQR voor het eerst in Amerika ontdekt in darmbacteriën van een mens. Uit Veldmans onderzoek blijkt dat dit type resistentie tegenwoordig ook voorkomt in landbouwhuisdieren in Europa. In Nederland, werd PMQR gevonden in darmbacteriën van mensen en landbouwhuisdieren.

Resistentie tegen fluorochinolonen is een risico voor de volksgezondheid. Het kan ontstaan door kleine veranderingen in het DNA (chromosomale mutaties) van bacteriën, maar ook door PMQR-genen die voorkomen op plasmiden (kleine stukjes circulair DNA) die zich gemakkelijk kunnen verspreiden. Bacteriën die PMQR-genen hebben, zijn weliswaar minder gevoelig voor fluorochinolonen, maar nog niet onbehandelbaar. Toch worden deze resistentiegenen als klinisch relevant gezien omdat ze wel een rol kunnen spelen bij het ontstaan van echte resistentie tegen fluorochinolonen.

Veldman beschrijft in zijn onderzoek de eerste Salmonella-bacteriën met een dergelijk overdraagbaar resistentiemechanisme in landbouwhuisdieren en mensen in Nederland, alsmede de eerste E. coli-bacteriën uit landbouwhuisdieren met dit type resistentie. Uit Veldmans onderzoek blijkt dat PMQR in Nederland nog weinig in darmbacteriën van mensen en dieren voorkomt. Wel lijkt deze resistentie de laatste jaren iets toe te nemen in dieren met een hoger (fluoro)chinolonen gebruik (vleeskuikens en vleeskalveren). In Europa is PMQR eveneens zeldzaam in Salmonella en E. coli uit de darmen van landbouwhuisdieren en wordt vooral in kippen en kalkoenen gevonden.

In hoeverre deze toename van PMQR in de toekomst zal leiden tot meer klinisch resistentie tegen fluorochinolonen moet verder onderzocht worden. Veldman trof in zijn onderzoek ook import van multiresistente bacteriën (met PMQR) naar Nederland aan die via mensen en verse kruiden van buiten Europa kwamen. Dit toont aan dat antibioticaresistentie een mondiaal probleem is en om een internationale aanpak vraagt.