Promotie

Sociaal netwerken met koolmezen

Heb je veel of weinig vrienden? Zoek je snel contact of kijk je de kat uit de boom? Iedereen is hierin anders. Niet alleen mensen, ook koolmezen. Lysanne doet onderzoek naar de persoonlijkheidsverschillen van koolmezen en de invloed hiervan op hun sociale netwerken. Het sociale netwerk bepaalt onder andere de informatievoorziening over nieuwe voederplekken, de sociale status en soms zelf de kansen bij de vrouwtjes.

Promovendus L (Lysanne) Snijders MSc
Promotor prof.dr. M (Marc) Naguib
Copromotor CHJ (Kees) van Oers
Organisatie Wageningen University, Leerstoelgroep Behavioural Ecology
Datum

vr 29 april 2016 13:30 tot 15:00

Locatie Aula, gebouwnummer 362
Generaal Foulkesweg 1
362
6703 BG Wageningen
0317-483592

Een zendertjessysteem

Het onderzoek deed Lysanne met behulp van onder andere een zendertjessysteem. Door koolmezen een zendertje te geven werden ze via een automatisch systeem gevolgd. “Zo kon ik kijken welke koolmezen bij elkaar waren en welke niet.” Met dit systeem zijn er zo’n 44 koolmezen tegelijkertijd gevolgd. “Dat was nieuw. Vroeger moest je met een antenne achter een vogeltje aan rennen."

“Uiteindelijk is het gelukt”

Maar dit maakte het onderzoek voor Lysanne ook uitdagend. Koolmezen zijn lichte vogeltjes, maar de batterijen voor de zendertjes waren vooralsnog te groot. Met een nieuw type batterij lukte het om de vogeltjes te volgen. Maar deze bleek vervolgens gevoelig voor weersomstandigheden. “We hebben doorgezet en uiteindelijk is het gelukt, ik ben er trots op dat zijn vruchten afwerpt’.

Brutaliteit is niet altijd de beste optie

Het interessante aan dit onderzoek vindt Lysanne hoe individuen reageren op dezelfde situatie. “Je zou verwachten dat als één persoonlijkheid het beste zou zijn, dat er dan ook maar een zou bestaan. Maar er zijn heel diverse persoonlijkheden onder koolmezen. Dat suggereert dat in sommige gevallen het beter is om de ene persoonlijkheid te zijn maar dat in andere gevallen het minder goed is. Bijvoorbeeld als je ergens leeft waar veel roofdieren zijn. Een brutale nieuwsgierige koolmees wordt dan een stuk sneller gepakt.”

Het leven van een koolmees

Waartoe hoopt Lysanne mensen te inspireren? Lysanne: “De koolmees is een herkenbaar en veel voorkomend vogeltje. Je hoort ze overal, misschien zitten ze in je achtertuin. Realiseer je dan dat elk vogeltje een eigen leven heeft met alle complexiteit die daarbij komt kijken. Als ik nu een koolmees zie, denk ik: is het een schuwe koolmees? Zou die al een vrouwtje gevonden hebben? Heeft ie ruzie met de buurman? Om je daar bewust van te worden en mee bezig te zijn is heel mooi. Natuurlijk geldt het niet voor alleen koolmezen, maar voor alle dieren om ons heen. Er is zoveel gaande.”