Concert

Tokay String Trio. Classical music: Schubert - Beethoven - Dohnányi

Het strijktrio neemt als vorm, in vergelijking met bijvoorbeeld het strijkkwartet of het pianotrio, een relatief bescheiden plaats in binnen het repertoire kamermuziek. De meeste grote componisten hebben maar enkele werken voor strijktrio’s gecomponeerd. Dat geldt zeker ook voor Ludwig van Beethoven en Franz Schubert; de eerste componeerde vijf strijktrio’s; de tweede completeerde er slechts één. En toch nemen deze werken een interessante plaats in binnen hun repertoire.

Organisator Impulse
Datum

do 22 november 2018 19:00 tot 20:15

Locatie Impulse, gebouwnummer 115
Stippeneng 2
6708 WE Wageningen
0317 48 28 28
Prijsomschrijving De toegang voor dit concert is gratis en registratie is niet nodig. Donaties worden op prijs gesteld.

Beide componisten componeerden hun strijktrio’s op relatief jonge leeftijd: Beethoven tussen zijn 24ste en 28ste levensjaar; Schubert tussen zijn 17e en 20ste. Voor beiden was het een cruciale fase in hun carrière. Ludwig van Beethoven was opgegroeid in de schaduw van twee giganten: Joseph Haydn and Wolfgang Amadeus Mozart. Samen hadden zij de vormen van symfonie en strijkkwartet zo’n beetje uitgevonden en tot grote hoogte gebracht. De jonge Beethoven aarzelde om zich te meten met zijn grote voorgangers op hun favoriete terrein. In plaats daarvan componeerde hij pianomuziek en kamermuziek voor andere, ongebruikelijkere, bezettingen: een blazersoctet, pianotrio’s en de strijktrio’s waarvan vanavond Opus 9 nr. 3 wordt uitgevoerd. Het lijkt erop dat Beethoven door middel van deze prachtige composities het vertrouwen vond om zich, twee jaar later, voor het eerst te storten op het componeren van strijkkwartetten (en nog twee jaar later op zijn eerste symfonie). Hij zou daarna nooit meer terugkeren naar het strijktrio.

Ook voor Franz Peter Schubert lijkt het strijktrio een soort voorbode van latere, bekendere, kamermuziekwerken te zijn geweest. Schubert had op zijn 17e weliswaar al 11 strijkkwartetten (en veel andere kamermuziek) gecomponeerd, maar dat waren grotendeels jeugdwerken die zelden worden uitgevoerd. De periode 1814-1817, waarin hij zijn enige strijktrio completeert en fragmenten van twee andere strijktrio’s componeert, markeert een overgangsfase in zijn carrière. Na deze periode volgen de laatste 10 jaar van zijn korte leven waarin hij al zijn beroemde kamermuziek zal componeren: de laatste drie strijkkwartetten, het forellenkwintet en misschien bovenal het prachtige strijkkwintet. Ook Schubert keerde nooit meer terug naar het strijktrio. Vanavond wordt het strijktrio in Bes groot, D 471, uitgevoerd, waarvan Schubert alleen het eerste deel voltooide. 

De Hongaarse componist Ernö Dohnányi (tijdens zijn carrière vaak verduitst tot Ernst von Dohnányi) leefde in een heel ander tijdvak. Geboren op het hoogtepunt van de romantiek in 1877 werd hij door niemand minder dan Johannes Brahms aangemoedigd om concertpianist te worden. Hij ontwikkelde zich ook als componist, en vond zelf dat hij in zijn serenade voor strijktrio Opus 10 voor het eerst de sterke invloed van Brahms en de late romantiek had weten te transformeren tot een unieke eigen stijl. In het trio klinken ook echo’s van de Hongaarse volksmuziek door, die door zijn latere collega’s Bela Bartók en Zoltan Kodály verder ontwikkeld zouden worden. Ernö Dohnányi stierf in 1960, tot op hoge leeftijd actief als dirigent en concertpianist. Ook Dohnányi’s nageslacht leidde opmerkelijke levens: zijn zoon Hans von Dohnányi was één van de leiders achter de mislukte aanslag op Hitler in 1944 en werd in concentratiekamp Sachsenhausen vermoord (ironisch genoeg door ophanging aan een pianosnaar). Zijn zoon Christoph, kleinzoon van de componist, is een nog steeds actief en bekend dirigent.

Tekst: Jan Willem van Groenigen

Tokay String Trio

The Tokay String Trio was established in 2018 and consists of a violinist (Ingrid Lubbers), a violist (Cobi Berculo) and a cellist (Jaap Sytsma). The name “Tokay” is taken from Hungarian folk music: a boisterous foxtrot, which apparently has its origin in a village of the same name. The three musicians feel this name symbolizes their enthusiasm playing music together. Maybe even more interesting is the fact that Tokay is also the name of the sublime wines from the Tokaj region in Hungary; wines which are greatly appreciated by the three musicians. The Tokay String Trio performs on November 22 at 19.00 in Impulse. Admission is free, donations are appreciated.

Programme
Franz Peter Schubert (1797-1828) Trio in Bes gr, D 417
Trio fur Streichinstrumente
- Allegro
Ludwig van Beethoven (1770-1827) Trio in c kl, opus 9 nr. 3
Streichtrio
- Allegro con spirito
- Adagio con espressione
- Scherzo - Allegro molto e vivace
- Finale - Presto
Ernö Dohnányi (1877-1960) Serenade in C gr, opus 10 for violin, viola and cello
- I. Marcia
- II. Romanza
- III. Scherzo
- IV. Thema con variazoni
- V. Rondo

Musicians Tokay String Trio

Ingrid Lubbers – violin

Cobi Berculo – viola

Jaap Sytsma – cello

tokay.jpg