Alumnibijeenkomst

Wageningen Alumnibijeenkomst Regio Oost, woensdag 23 november 2016

University Fund Wageningen & KLV organiseren in samenwerking met de Regiocommissie Oost twee keer per jaar alumnibijeenkomsten in de regio. Dit najaar zijn Wageningen alumni uitgenodigd voor de bijeenkomst die op woensdag 23 november plaats zal vinden. Het thema is "Klimaatadaptatie in de praktijk van stad en land". Wij nodigen u hierbij van harte uit om aanwezig te zijn bij deze bijeenkomst.

Organisator Universiteitsfonds Wageningen
Datum

wo 23 november 2016 17:00 tot 21:30

Locatie Faculteit ITC – Universiteit Twente, Enschede

Thema 'Klimaatadaptatie in de praktijk van stad en land'

De implementatie van klimaatadaptatie is in volle gang. De Rijksoverheid en waterschappen voeren het Deltaprogramma uit om het watersysteem in 2050 klimaatproof te maken. Provincies sturen op projecten om duurzaamheid te bevorderen. Gemeenten zetten in op de aanleg van gescheiden rioleringen voor de afvoer van riool- en regenwater en op milieuvriendelijke energiewinning. Milieuorganisaties richten zich op het klimaatbewust maken van inwoners. Een knelpunt voor de verschillende instanties is hoe inwoners en bedrijven klimaatbewust te maken om veranderingen in hun eigen leefomgeving door te voeren. Deze zijn zich vaak nog weinig bewust van hun eigen rol in dit proces. Hoe kan een omslag in bewustzijn worden bereikt? Hoe stroomlijnen we de planning van het klimaatadaptatie beleid? Hoe zou de samenwerking tussen overheden en de samenleving versterkt kunnen worden? Hoe gaan we als maatschappij om met te verwachten schade door overstromingen of droogte? Deze en andere vragen komen aan bod tijdens deze alumni bijeenkomst met het thema “Klimaatadaptatie in de praktijk van stad en land”.

 

De bijeenkomst wordt georganiseerd in samenwerking met de faculteit ITC van de TU-Twente in Enschede. Het ITC heeft een lange traditie van samenwerking met de Wageningen University & Research en is gastheer van de bijeenkomst.

Programma

15.30 - 16.30     Excursie naar het waterbergingsproject Kristalbad/Elsbeek tussen Enschede en Hengelo (activiteit voor belangstellenden en liefhebbers)

17.00 - 17.30    Welkom op het ITC met koffie en thee; tijd voor netwerken.

17.30 - 17.35    Opening door de Wageningen Alumniwerkgroep regio Oost, het Wagenings Universiteitsfonds en de Faculteit ITC – TU Twente.   

17.35 - 18.10:   Prof. Dr. Leonie B. Janssen - Jansen (Hoogleraar Landgebruiksplanning Wageningen University & Research):“Stroomlijnen van de planning van klimaatadaptatie in duurzaam beleid”                           

18.10 - 19.10:   Maaltijd en netwerken.

19.10 - 19.25:   Eefje van Empel (master student Land Use Planning, Wageningen University &

Research): “Hoe gaan bedrijven in de praktijk om met klimaatadaptatie”

19.25 - 20.00:   Dr. Ir. C.A.J.M. (Kees) de Bie (Associate Professor ITC – TU Twente): “Ontwikkeling van een droogteverzekering voor Ethiopische Boeren”

20.00 - 20.20:   Ir. A (Alexandra) Tempelman - Bobbink (procesbegeleider Mibesa): “Communicatie met inwoners bij participatieve klimaatadaptatieprojecten

20.20- 20.45:    Discussie en debat.

20.45 - 21.30:   Afsluitende netwerkborrel

Sprekers

Prof. Dr. L.B. (Leonie) Janssen-Jansen is sinds 2015 hoogleraar Landgebruikplanning bij  Wageningen University & Research. Zij studeerde Planologie aan de Universiteit Utrecht en promoveerde er op regionale gebiedsontwikkeling. Tot haar benoeming in Wageningen werkte zij als Universitair Hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam. Zij is een veel gevraagd gastdocent aan universiteiten in het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Canada.

Dr. Ir. C.A.J.M. (Kees) de Bie is Associate Professor Spatial Information for Sustainable Agriculture aan de faculteit ITC van de Universiteit Twente. Dr. De Bie studeerde Tropische Landbouwplantenteelt (1982) in Wageningen. Hij begeleidde een groot aantal MSc en PhD studenten  uit veel landen uit Afrika, Azie en Latijns Amerika. Hij ontwikkelde methoden voor het interpreteren en verwerken van satellietbeelden en voor de toepassing daarvan in duurzame landbouwsystemen.

Ir. A. (Alexandra) Tempelman-Bobbink heeft in 2015 Mibesa opgericht voor ondersteuning van organisaties op gebied van participatie, implementatie en communicatie. Zij heeft ervaring met klimaatadaptatie-processen van start tot en met implementatie.  Zij studeerde in Wageningen Bodemkunde Bodemvruchtbaarheid (1992) en werkte vervolgens bij Wageningen University & Research aan microbiologische stiktstofbinding en daarna bij waterschap Vechtstromen als teamleider en procesmanager. Zij is lid van de Wageningen Alumni werkgroep Oost.

Eefje van Empel is master student Land Use Planning aan Wageningen University & Research. Zij doet onderzoek over hoe private bedrijven omgaan met de consequenties van klimaatverandering.      

Excursie

Voor belangstellenden wordt voorafgaand aan de bijeenkomst van 15.30–16.30 uur een excursie georganiseerd naar het waterbergingsproject Kristalbad/Elsbeek. Gelegen tussen Enschede en Hengelo is dit project een belangrijke waterbuffer van urbaan regenwater van Enschede dat bij extreem hoge regenval het lager gelegen Hengelo bedreigt. Het project is een voorbeeld van klimaatadaptatie en is een schakel tussen stad en land met meerdere functies. Het project wordt beheerd door het Waterschap Vechtstromen. Belangstellenden voor de excursie kunnen dit bij hun aanmelding aangeven. Zij ontvangen dan bericht over hoe laat en waar zij worden verwacht.

Het startpunt van de excursie is aan de Enschedese kant van het Kristalbad: Hiervoor is het handig om de auto’s te parkeren bij de IJsbaan (adres: Colosseum 90, 7521 PT Enschede).

Route vanaf het ITC in Enschede:
·         over de Hengelosestraat richting Hengelo, bij het 2e stoplicht naast de UT links (UT i.e toegangsweg naar universiteit Twente). U rijdt nu richting het FC Twente-stadion.
·         Direct 1e rechts, doorgaande weg volgen totdat u onder het spoor door gaat.
·         Daarna 1e rechts, u rijdt voor de bioscoop langs, weg volgen totdat u bij de IJsbaan bent.
·         Parkeren helemaal diagonaal aan andere zijde parkeerplaats.
Hier wordt u ontvangen door Jeroen Buitenweg en Stef Fortkamp van waterschap Vechtstromen.

LET OP: Reken op minimaal 20 minuten reistijd vanaf het ITC parkeerterrein.  

Kledingadvies: neem aan het weer aangepaste kleding en wandelschoenen mee geschikt voor het lopen over gras en zandpaden.
De excursie bestaat uit een wandeling over het terrein van Kristalbad en duurt circa 1 uur (circa 3 km).

Verslag

Op woensdag woonden ongeveer 40 alumni de alumnibijeenkomst van regiokring Oost bij op Faculteit ITC van de Universiteit Twente in Enschede. Het thema van de bijeenkomst was “Klimaatadaptatie in de praktijk van stad en land”.

Voorafgaand aan de bijeenkomst was er gelegenheid voor een excursie aan het zogenoemde Kristalbad, eveneens in Enschede. Dit project van Waterschap Vechtstromen is in 2015 voltooid en omvat een waterberging voor 187.000 kubieke meter water grotendeels afkomstig van de rioolwaterzuiveringsinstallatie Enschede. Het Kristalbad bestaat uit compartimenten die om beurten worden gevuld, leeglopen en droogvallen. Onder invloed van licht, lucht en plantengroei doet de waterbodem zijn zuiverende werking: het afbreken en omzetten van voedingsstoffen. De excursie werd verzorgd door Stef Fortkamp en Jeroen Buitenweg van Waterschap Vechtstromen.

Tijdens het avondprogramma beet Prof. Dr. Leonie Janssen-Jansen, sinds 2015 hoogleraar Landgebruikplanning bij Wageningen University & Research, de spits af. Zij ging vooral in op de gevolgen van een stijgende zeewaterspiegel en de toename van enorme hoeveelheden neerslag in korte tijd. Beleidsmatig leidt dit soms tot vreemde beslissingen annex kortzichtigheid vanwege beperkte politieke ambtstermijnen en kosten-baten analyses.

Eefje van Empel, master student Land Use Planning aan Wageningen University & Research presenteerde vervolgens de eerste resultaten van haar onderzoek naar de investeringen van bedrijven op bedrijventerreinen in maatregelen om om te gaan met klimaatverandering (wateroverlast). Wat zijn hun beweegredenen om wel of niet te investeren? Ervaringen uit het verleden bleken daarbij tegen de verwachting in geen rol te spelen. Oorzaken die wel aan het licht kwamen waren onder meer Free Rider Behaviour (bedrijven willen alleen hun eigen probleem oplossen, niet andermans), het risico en of de bedrijven eigenaar of huurder zijn van het terrein. Vooral op oudere bedrijventerreinen waar soms tot 95% verhard is en de gemeente de overige 5% van de grond bezit, treden problemen met wateroverlast op.

Vervolgens presenteerde Dr. Ir. Kees de Bie is Associate Professor Spatial Information for Sustainable Agriculture aan de faculteit ITC van de Universiteit Twente de ervaringen van een project in Ethiopië waar met behulp van de gewasindex NDVI (Normalized Difference Vegetation Index) betaalbare verzekeringen voor arme boeren ontwikkeld zijn. In het project is gekozen voor NDVI, afkomstig van satelliet metingen, als indicator omdat uit onderzoek blijkt dat water geen bepalende indicator is voor de opbrengstverwachting. In 2017 wil men opschalen naar 300.000 Ethiopische boeren die gebruik maken van deze ‘NDVI-based agricultural crop insurance’.

Werkgroep lid Ir. Alexandra Tempelman-Bobbink van Mibesa sloot de presentaties af met de resultaten van een project omtrent de communicatie van een gemeente naar burgers rondom het afkoppelen van regenpijpen van de riolering. Vooral juist taalgebruik en de juiste boodschap bleken hierbij belangrijk. Zo had het merendeel van de betrokken burgers de indruk gekregen dat de regenpijp ondergronds afgekoppeld moest worden terwijl de gemeente wilde dat dat bovengronds gebeurde zodat het water de tuin van de burgers in kan stromen.