Alumnibijeenkomst

Wageningen Alumnibijeenkomst Regio Utrecht, dinsdag 29 november 2016

University Fund Wageningen & KLV organiseren in samenwerking met de Regiocommissie Utrecht twee keer per jaar alumnibijeenkomsten in de regio. Dit najaar zijn Wageningen alumni uitgenodigd voor de bijeenkomst die op dinsdag 29 november plaats zal vinden. Wij nodigen u hierbij van harte uit om aanwezig te zijn bij deze bijeenkomst.

Organisator Universiteitsfonds Wageningen
Datum

di 29 november 2016 17:30 tot 21:45

Locatie Willem&Drees

Verslag

“Hoe lang is een optimale voedselketen?”

Honderd stoeltjes staan enigszins verloren in de enorme loods, het hart van het bedrijf Willem&Drees in Cothen. Voor de alumnibijeenkomst van vanavond zijn de pallets aan de kant geschoven, de kisten opgestapeld, en de banden waar normaal de producten ingepakt worden even stilgezet. Behalve heel veel hout zijn er ook stapels en stapels oranje kratjes van Beebox; de fusie van de twee organisaties is sinds juli dit jaar een feit.

Dat de naam Willem&Drees bekendheid geniet en nieuwsgierigheid opwekt onder oud Wageningers, blijkt uit het feit dat de honderd stoeltjes vrijwel allemaal bezet zijn wanneer we beginnen. En dat ondanks de eerder verstuurde waarschuwing: de loods is niet verwarmd, en de voorspelde temperaturen voor vanavond zijn de laagste tot nu toe deze herfst.

Willem Treep is als eerste aan het woord. Hij schetst hoe hij als ontwikkelingseconoom via Heineken terecht kwam bij Unilever. Drees Peter van den Bosch - ook in Wageningen afgestudeerd, als agrosysteemkundige, werkte daar al enige tijd. Beiden hadden zo hun bedenkingen bij de wijze waarop in de reguliere voedselketens het product aan de man wordt gebracht waarbij de waarde van voedsel gereduceerd wordt tot het rendement voor de aandeelhouders. Beiden verbaasden zich over het feit dat de lokale supermarkt in september alleen Franse appels verkoopt terwijl de boer in de Betuwe zijn fruit nergens kwijt kan. “Een feest maken van het verkopen van fruit en groente”, dat was het doel bij de start van het bedrijf in 2011. En met feest wordt bedoeld: waardering voor het vakmanschap van de producent en een beloning die ruimte geeft voor investeringen in nog meer kwaliteit; voedsel uit de anonimiteit halen en de relatie tussen consument en producent herstellen; en het sociaal kapitaal benutten die ook op de andere plekken in de keten zit (zoals de bezorgers).

En dit alles op commercieel duurzame basis. Het kan, maar het is niet makkelijk blijkt na 8 jaar. Het concept is een succes: ook bij de supermarkten zie je nu veel houten kistjes en “producten met een verhaal”. Knelpunt zijn de kosten van de logistiek. Zo heeft het bedrijf zich genoodzaakt gezien om de afzet bij veel supermarkten stop te zetten en is de samenwerking met Beebox (de biologische variant van Hello Fresh), opgezocht.

Na de pauze is het woord aan Joost Snels. Hij is verbonden aan Wageningen Food & Biobases Research en doet onder andere onderzoek naar de agrifoodketen. Joost gaat in op de vraag wat je onder “optimaal” verstaat als je het hebt over de lengte van de voedselketen. Zijn korte ketens per definitie beter  dan lange, en wat noem je kort? Is dat het aantal kilometers, het aantal schakels, de herleidbaarheid? Het verschil tussen de reguliere en korte keten blijkt vooral te liggen in de verdeling van macht. In de reguliere keten ligt die bij de groothandel en de supermarktketen; in de korte keten bij de producent en de consument. Ook als je naar CO2 uitstoot kijkt, is het beeld niet eenduidig. Transport draagt immers minimaal bij aan de uitstoot  in vergelijking met de productie, bewerking en verpakking van voedsel.  Bovendien maakt de efficiency van het transport enorm veel uit.

Joost Snels bevestigd de bevinding van de eerste spreker: logistiek is de grootste uitdaging bij de korte ketens. De kosten ervan liggen gemiddeld twee keer zo hoog als in het reguliere circuit. Samenwerking met gelijkgestemden kan een deel van de oplossing zijn, maar is geen panacee.

Het antwoord op de vraag: “Hoe lang is een optimale voedselketen?” blijft vanavond dus onbeantwoord. Maar “food for thought” heeft het zeker opgeleverd.

Thema

Hoe lang is een optimale voedselketen?


“Wat zou het mooi zijn als je iedere dag kan genieten van eten uit je eigen buurt. Lekker, verrassend en gemakkelijk te krijgen. Eten gemaakt door mensen die je weer de hand kan schudden.” Met deze visie begonnen Willem Treep en Drees Peter van den Bosch in 2009 in de regio Amersfoort met het brengen van lokale groenten en fruit naar supermarkten. Sinds kort zijn ze gefuseerd met Beebox, die de producten wekelijks bij de consument thuis komt afleveren.

Beebox en Willem&Drees streven naar een eerlijke voedselketen met korte lijnen tussen consument en producent. Het verkorten van de keten zorgt bij lokale boeren en burgers voor meer bewustzijn: door het hernieuwde inzicht in de herkomst en de afzet van eten nemen verantwoordelijkheid en waardering toe en wordt vakmanschap beloond..

Steeds vaker wordt gesproken over de wens van de consument om te weten waar ons eten vandaan komt. Het wantrouwen naar de ‘grote’ voedingsmiddelenbedrijven neemt toe.

Maar in de praktijk blijft de consument zijn producten kopen bij de supermarkt, waar producten anoniem en goedkoop zijn. En waar kosteneffectiviteit de allesbepalende maat lijkt te zijn.

Is dit een onoverbrugbare kloof tussen droom en werkelijkheid of zijn er mogelijkheden om een brug te slaan tussen beide werelden.

Een avond die uitnodigt om mee te denken en te discussiëren.

Programma

17.30 Ontvangst met koffie en thee
18.00 Introductie en inleiding
18.15 Hapje, drankje en gelegenheid tot netwerken
19.00 Presentatie door Willem Treep, Willem&Drees
20.00 Presentatie door Joost Snels, WUR, met aansluitend discussie
21.15 Borrel en gelegenheid tot netwerken
21.45 Einde

Sprekers

Willem Treep is samen met zijn compagnon Drees Peter van den Bosch initiatiefnemer van Willem&Drees, een bedrijf dat mensen weer in verbinding wil brengen met eten uit hun eigen omgeving. Ze brengen met een helder en simpel concept biologische teelt dichtbij de consument. Aardappels, groenten en fruit van boeren uit de buurt worden naar winkels in de buurt gebracht. Willem&Drees ontwikkelt lokale voedselketens, zodat de verbinding tussen de producent van ons eten en de consument die het opeet versterkt wordt. Willem&Drees staat al een aantal jaren in de Trouw Duurzame 100. In 2016 staat Willem Treep in de Duurzame 100 op nummer 21.

Drs. ing. Joost Snels is onderzoeker bij Wageningen Food & Biobased Research en houdt zich met name bezig met voedselverspilling in de voedselketen. Zijn opleiding in Supply Chain Management & Business heeft hij genoten aan de NHTV in Breda. Vervolgens heeft hij Bedrijfseconomie gestudeerd aan Tilburg University met als specialisatie SCM.