Duurzaamheid

Duurzaamheid is een ingewikkelde term, die zowel kan gaan over de milieubelasting als over de sociale of economische aspecten van een product of productieproces. Wageningen University & Research doet onderzoek naar al deze aspecten, Wageningen Food & Biobased Research richt zich specifiek op onderzoek naar milieubelasting en kosteneffectiviteit.

In alle fases van de levenscyclus kunnen verpakkingen de milieubelasting van verpakte producten verlagen: tijdens de productiefase en transport, het gebruik van de verpakking en de afvalfase van de verpakking. Wageningen Food & Biobased Research ontwikkelt en onderzoekt duurzame verpakkingsopties in de afzonderlijke fases, en in de levenscyclus als geheel.

Hernieuwbare grondstoffen

Verpakkingsmaterialen zoals papier en karton maar ook plastics kunnen gemaakt worden uit groene grondstoffen zoals bomen, planten en (resten van) landbouwgewassen en zo bijdragen aan een duurzamer grondstofgebruik. Met bioraffinage kunnen we uit reststromen en gewassen zoals maïsstengels en suikerriet bouwstenen (zoals suikers) voor bioplastics halen. Vrijwel elk aardolie-gebaseerd plastic is op die manier ook biobased te ‘maken’. Maar de uitdaging vanuit zowel economisch als milieutechnisch oogpunt is om bioraffinage en productie zo te ontwerpen, dat ze evenveel of minder grondstoffen en energie kost dan een vergelijkbare aardolievariant. Bij duurzaamheidsanalyses kunnen we onderzoek doen naar al deze duurzaamheidsaspecten van verpakkingen: van grondstof tot en met afvalfase. Zo mogelijk sluiten we de keten: terug naar de grondstof.

Gedrag in de productieketen

Hoe beter de verpakking presteert in de hele productieketen, des te minder uitval. Ook voorkomen we daarmee overbodig afval. Verpakkingen kunnen de prestatie van een product maken of breken. Wageningen Food & Biobased Research heeft jarenlange ervaring met verslogistiek: verpakking speelt een essentiële rol bij het behoud van verse voedingsmiddelen voor, tijdens en na transport. We werken doorlopend aan innovaties om de houdbaarheid van verse producten te verlengen, en op die wijze voedselverspilling te voorkomen. We bekijken daarvoor de hele productieketen: valt er winst te behalen met een verpakking of een ander basismateriaal die zorgt voor minder uitval tijdens transport en opslag, of kunnen we met een verpakking de houdbaarheid van een product verlengen? En altijd: zijn deze opties kosteneffectief te combineren?

Duurzame verwerkingsopties: van afval naar grondstof

Is een verpakking gebruikt, dan verliest deze vaak zijn oorspronkelijke functie en belandt – als direct hergebruik niet mogelijk is – in de afvalstroom. Verschillende verwerkingsopties, variërend van compostering tot recycling, kunnen allemaal zorgen voor een duurzamer (her)gebruik van een verpakking. Of hergebruik mogelijk is, is afhankelijk van de lokale situatie maar ook van het gebruikte verpakkingsmateriaal en de aanwezigheid van (voedsel)resten. We hebben jarenlange ervaring met het ontwerp van materialen met specifieke hergebruikopties. Bij de ontwikkeling van een materiaal bekijken we de duurzaamste hergebruikoptie altijd in ketenperspectief. Moet een materiaal bijvoorbeeld lang meegaan en sterk zijn, dan ontwikkelen we geen bio-afbreekbaar optie, maar een biobased materiaal met robuuste eigenschappen. Bij de keuze voor een materiaal en hergebruiksoptie nemen we ervaringen uit ons consumentenonderzoek mee: idealiter sluit het materiaal zo goed mogelijk aan bij de manier waarop consumenten gewend zijn het weg te gooien.