Project

Ketenmodel voorspelt winst schakels in biobased economy

In een biobased economy of groene economie gebruiken bedrijven elkaars reststromen (biomassastromen).

Omdat producenten met nieuwe afnemers te maken krijgen, leidt dit tot andere afspraken en nieuwe verdelingsvraagstukken in de keten. Onderzoekers ontwikkelden een biobased ketenmodel, waarmee verschillende scenario’s en biobased ketenconfiguraties kunnen worden bestudeerd en de gevolgen daarvan voor de winsten van bedrijven worden onderzocht.

Het LEI, de Wageningen University en Wageningen UR Food & Biobased Research hebben de biobased economy in kaart gebracht en onderzoeken de economische ketenverdelingsvraagstukken.

Een biobased economy verandert de reguliere afzetkanalen. Agrarische aanbieders leveren hun producten aan nieuwe partijen, zoals bio-ethanolproducenten, elektriciteitsbedrijven en de farmaceutische industrie. Ook andere schakels in de keten, zoals de verwerkende industrie, krijgen te maken met nieuwe ketenpartners. Dit leidt tot veranderde verdelingsvraagstukken en andere verhoudingen in de keten. Zo moeten contracten worden afgesloten met daarin afspraken over risico’s en leveringen.

Aanbodketen

De onderzoekers ontwikkelden een biobased ketenmodel, waarmee inzicht kan worden verschaft in onder meer effecten van schommelingen in aanbod en afzetprijzen in de aanbodketen in een biobased economy. Het model is gebaseerd op het principe van winstmaximalisatie. De winstmaximalisatie kan voor één partij worden bekeken, maar ook kunnen de winsten van de afzonderlijke schakels worden gekoppeld en maximale ketenwinst worden nagestreefd.

Onzekerheden en risico's

De onderzoekers hebben rekening gehouden met onzekerheden en risico’s. Die kunnen betrekking hebben op technologie, prijzen, beschikbaarheid en vraag:

Bij de productie van grondstoffen die de keten ingaan zijn er onzekere factoren rond weersomstandigheden (voor het slagen van oogsten), overheidsbeleid (subsidies, belastingen, milieubeleid), (re) acties van concurrenten, technologische ontwikkelingen, ontwikkelingen op grond-, kapitaal- en arbeidsmarkten. Bij de productie van stoffen die de keten uitgaan is onzekerheid over bijvoorbeeld afzetmarktprijzen, overheidsbeleid, (re) acties van concurrenten en consumentengedrag.

Micro-economische modellen

De onderzoekers hebben micro-economische modellen ontwikkeld die in de praktijk kunnen worden toegepast. De modellen zijn casus-afhankelijk. Voorbeelden van casussen: wat is het effect op de winst van een co-vergistingsinstallatie als andere co-vergistingsproducten gebruikt moeten worden en de elektriciteitsprijs schommelt? Hoeveel uur moeten installaties in een bio-ethanolfabriek draaien om winstgevend te zijn?

De toepassing op afzonderlijke casussen heeft als nadeel dat veel specifieke informatie moet worden verzameld. Het voordeel is dat veel ervaring wordt opgedaan in samenwerking met verschillende bedrijven.