Project

Kleine herkauwers - AF-12074

De PPS Kleine Herkauwers richt zich deels op schapen en deels op melkgeiten. De schapenhouderij in Nederland is extensief en heeft nog nauwelijks ketensamenwerking. De uitdaging is om de schapenhouderij verder te professionaliseren en het economisch perspectief te verbeteren. Dit alles met behoud van het goede imago.

De schapensector heeft als volgt geprioriteerd in onderzoek binnen de PPS:

  • Het terugdringen van parasitaire resistentieontwikkelingen
  • Het verbinden en analyseren van datastromen
  • Het in beeld brengen van medicijngebruik in de schapensector en een plan van aanpak voor optimalisatie daarvan.

De melkgeitensector heeft binnen de PPS haar prioriteit gelegd bij beheersing van paratuberculose in de melkgeitenhouderij. Paratuberculose is een langzaam voortschrijdende, infectieuze ontsteking van de dunne darm van herkauwers. Vooral jonge dieren zijn vatbaar. Paratuberculose is een lastig te bestrijden aandoening, die veel economische en imago-schade met zich meebrengt. Een aanpak die gegarandeerd leidt tot een paratuberculose-vrij bedrijf bestaat niet.

Het PPS-samenwerkingsverband Kleine Herkauwers ambieert met een brede ketenaanpak haar maatschappelijke 'license to produce' veilig te stellen, door proactief haar eigen verantwoordelijkheid voor het ontwikkelen van een duurzame veehouderijsector op te pakken waarbij de focus komt te liggen op dierenwelzijn, diergezondheid en medicijngebruik. 

Doelstelling

De innovatieopgaven in deze Publiek Private Samenwerking Kleine Herkauwers onderdeel Schaap zijn:

  • Verbetering van de preventie en bestrijding van maagdarmwormen, opdat gezondheid en welzijn van de schapen verbeteren en de problematiek van resistentie van de parasieten voor de middelen vermindert
  • Koppeling van bestaande databases en gegevensstromen, opdat de schapenhouder efficiënt de kwaliteit van het product en van zijn management kan verbeteren
  • In beeld brengen van het medicijngebruik in de schapensector en een plan van aanpak voor optimalisatie daarvan, waarbij voor managementmaatregelen resultaten van deelprojecten A en B benut worden.

De innovatieopgaven in deze Publiek Private Samenwerking Kleine Herkauwers Melkgeiten zijn:

  • Een nieuwe impuls geven aan de beheersing van paratuberculose door:

    • Alle bestaande kennis en informatie beschikbaar en toepasbaar te maken voor de (melk-) geitenhouderij;
    • Belangrijke kennisleemtes zichtbaar te maken ten behoeve van onderzoek prioritering door de sector;
    • Het bepalen van mate van besmetting van melk/biest met de paratuberculosebacterie;
    • Immuunreactie van lammeren meten na vaccinatie met Gudair;
    • Inzicht te verkrijgen in de mogelijke leeftijdsresistentie voor paratuberculose bij melkgeiten en de praktische toepasbaarheid daarvan (scheiding van leeftijdsgroepen);
    • Identificatie en ontwikkeling van preventieve maatregelen, mede in relatie met de rol van het immuunapparaat in het maagdarmkanaal op het optreden van infectie,
    • Isolatie en typering van de verwekkers van paratuberculose bij melkgeiten.  
  • Uitmondend in implementatie van een concreet (vrijwillig) beheersingsprogramma voor melkgeitenbedrijven.

Werkwijze

Binnen het PPS-samenwerkingsverband wordt een aantal gezamenlijke activiteiten ontwikkeld voor de schapen‐en geitenhouderij op het gebied van diergezondheid, dierwelzijn en medicijngebruik. Onderzoekslijnen bij het onderdeel Schapen zullen ook kennis en leerpunten opleveren voor de melkgeitenhouderij en vice versa. .

De schapenhouderij besteedt daarbij specifiek aandacht aan het terugdringen van parasitaire resistentieontwikkeling, het verbinden en analyseren van datastromen voor managementondersteuning en optimaliseren van medicijngebruik en de geitenhouderij de de aanpak van paratuberculose.

De Nederlandse melkgeitenhouderij heeft de afgelopen decennia een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt en is er, mede door de recente Q‐koortsuitbraak, van doordrongen dat er op het gebied van diergezondheid nog verbeteringen nodig zijn. Het project 'Paratuberculose in de melkgeitenhouderij' [met de GD als projectleider] bouwt voort op de bevindingen van een eerder GD-project met de sector en draagt direct bij aan de bevordering van de diergezondheid en het verminderen van impact van dierziekten en bedrijfsgebonden aandoeningen. Er bestaat nog steeds onduidelijkheid of paratuberculose een zoönose is, maar in navolging van de ontwikkelingen in de melkveehouderij heeft de sector melkgeitenhouderij besloten een start te maken met de aanpak van deze aandoening.

Het consortium PPS Kleine Herkauwers zoekt aansluiting bij andere onderzoeksinitiatieven zoals '1health4food' en 'breed4food', maar borgt de sectorspecifieke aandachtsvelden. Met het ketendenken heeft het consortium voor ogen om de samenwerking minder vrijblijvend en meer transparant en resultaatgericht te maken.

Penvoerder

Productschap Vee en Vlees [was Productschap Vee en Vlees en Productschap Zuivel: voor de melkgeitenhouderij is dit vervangen door het Platform Melkgeitenhouderij; voor de schapenhouderij wordt op dit moment aansluiting gezocht bij LTO (en in de toekomst mogelijk bij een branche-organisatie voor de schapenhouderij).