Samen werken aan het reuzengenoom van ui

Wageningse onderzoekers presenteren in januari de eerste versie van het genoom van de ui. Het veredelen van een nieuwe uiensoort duurt nu nog zestien jaar. Dankzij de kennis van de DNA-sequentie zal dat makkelijker worden.

De ui is één van de meest gebruikte gewassen in de wereld. Na de tomaat is de ui het tweede groentegewas, gemeten in de waarde van de productie. Maar waar de tomaat genetisch al zeer goed in kaart is gebracht, was de ui tot voor kort een grote onbekende. Dat komt onder andere door de grote omvang van het genoom, het genoom van de ui is vijf keer groter dan dat van de mens, achttien keer dat van de tomaat.

De markt van uien

Voor Nederlandse telers van pootuien is kennis van de genen van de ui van groot belang. Nederland is één van de grootste producenten van zaaiuien. Negentig procent van de productie wordt geëxporteerd. Maar een ui die het goed doet in Nederland, doet het niet altijd goed over de grens. Sommige uien maken alleen bollen bij lange dagen, in de Noord-Europese zomer bijvoorbeeld, maar niet bij de korte dagen dichter die voorkomen bij de evenaar. Over de invloed van de daglengte op modelplant Arabidopsis is al veel bekend, de onderzoekers hopen dat ze die kennis kunnen toepassen op uien, als de sequentie van het genoom in kaart is gebracht.

Reuzengenoom van ui voor voedselzekerheid

Wageningen UR brengt het genoom in kaart, samen met twee bedrijven, veredelingsbedrijf Bejo zaden, en Service XS. Veredelingsbedrijven hebben nu 16 jaar nodig voor een nieuwe ui, dat zal waarschijnlijk acht jaar worden. Dat is niet alleen fijn voor Nederlandse liefhebbers van Hutspot of Hachee, maar vooral voor de voedselzekerheid in de wereld. Uien zijn in veel landen een belangrijk onderdeel van het dieet. Ze zijn goede bron van vitamines, mineralen en voedingsvezel. Een beter inzicht in de genetica van de ui, maakt het mogelijk om uienrassen te veredelen die beter in staat zijn te groeien op arme gronden en helpt zo bij het verbeteren van de voedselzekerheid. Henk Huits, Manager Marker technology & Genomics van Bejo: ‘Met de resultaten van dit project verwacht ik dat de veredeling van de ui twee keer sneller kan dan nu.’