Project

Software herkent risico’s op voedselverontreiniging

Wereldwijd is er veel aandacht voor voedselveiligheid.

Wereldwijd is er veel aandacht voor voedselveiligheid. Toch kan voedselverontreiniging niet altijd worden voorkomen. Wageningen UR heeft een prototype van een softwaresysteem ontwikkeld om nieuwe voedselrisico’s op te sporen. Het gaat daarbij om factoren die in de nabije toekomst de voedselveiligheid kunnen bedreigen. Het nieuwe systeem betekent een belangrijke stap vooruit in de beheersing van de voedselveiligheid.  

De doelstellingen van het onderzoek zijn:

  • het ontwikkelen van een softwaresysteem waarmee risico’s in de voedselketen proactief opgespoord kunnen worden en voedselverontreiniging kan worden voorkomen;
  • instanties als de Europese voedselautoriteit EFSA en de Amerikaanse voedselautoriteit FDA voorzien van een instrumentarium om risico’s op voedselverontreiniging op te sporen.

ERDSS

Het Emerging Risk Detection Support System (ERDSS) is een softwaresysteem dat alle relevante informatie over een bepaald onderwerp met elkaar verbindt en analyseert. Op basis van deze analyse kan het systeem proactief waarschuwen voor voedselverontreinigingen. Daarmee onderscheidt ERDSS zich van bestaande systemen die pas een waarschuwing afgeven nadat een te hoge concentratie in voedsel daadwerkelijk is aangetoond. ERDSS maakt gebruik van gegevens uit diverse expertisegebieden, zoals technologische vernieuwing, klimaatverandering en veranderende wetgeving.

Recente voedselcrises

In de ontwikkelfase hebben de onderzoekers alle informatie over recente voedselcrises in ERDSS ingevoerd en door het systeem laten analyseren. Zo analyseerde ERDSS de problemen rond de garnalenproductie in Zuid-Oost-Azië. Een intensievere kweek leidde ertoe dat er meer garnalen ziek werden en dat het gebruik van antibiotica toenam. Eenzelfde beeld werd zichtbaar bij de zalmproductie in Europa: ook daar nam het gebruik van antibiotica sterk toe, tot er plotseling een sterke afname te zien was. De oorzaak: er was een vaccin ontwikkeld, waardoor de ziektedruk afnam.  

De vier lagen van ERDSS

Het prototype van het ERDSS-systeem bestaat uit vier ‘lagen’:

  • Laag 1: indicatoren monitoren
    • Deze indicatoren worden (meestal) uit verschillende bronnen samengesteld. Bijvoorbeeld: ‘de wereldwijde toename in zalmproductie’.
  • Laag 2: indicatoren koppelen aan gevaren en risico’s voor voedselveiligheid
    • Bijvoorbeeld: ‘als de productie stijgt, kan het gebruik van antibiotica toenemen doordat er nog intensiever wordt gekweekt’.
  • Laag 3: gevaren voor voedselveiligheid koppelen aan voedselketens
    • In deze laag worden de risico’s gekoppeld aan alle concrete schakels van een voedselketen.
  • Laag 4: Visualisatie van nieuwe risico’s in voedselketen.
    • De vierde laag maakt de risico’s voor voedselketens eenvoudig inzichtelijk voor de gebruiker.

Informatie voor de gebruiker

Het hoofdscherm van het ERDSS-prototype. In de linkerbalk kan de gebruiker een invalshoek kiezen om de gegevens te bekijken. De middelste balk laat alle concepten zien die zijn onderzocht. De rechterbalk laat zien welke schakels in de voedselketen met risico’s kunnen worden geconfronteerd.

Links: