Van technologische innovatie naar creatieve hutspot

Nederland staat bekend om zijn toonaangevende rol in de wereldwijde land- en tuinbouw. Deze technologische koppositie alleen is echter niet genoeg. Het echte onderscheidende vermogen van land- en tuinbouw ligt in het samenspel tussen technologische, economische en sociale vernieuwing. Een uitdaging die Nederland perfect past.

Intelligentie die ervoor zorgt dat sectorspelers sneller kunnen inhaken op de ontwikkelingen in de markt

”Steeds vaker hoor ik mensen vragen naar de herkomst van voeding, de veiligheid van voedsel en de ecologische ‘footprint’ van de producten die zij op hun bord of in de supermarkt vinden. De afgelopen jaren heeft LEI Wageningen UR voor de Nederlandse vlees, vis en zuivelketens dit soort vragen inzichtelijk gemaakt en beantwoord. De antwoorden op sectorniveau zijn echter niet voldoende en voor de consument is het juist van belang om inzicht te hebben in hoe zijn malse biefstuk of zalmmoot op zijn bord is gekomen en of dat op een duurzame manier is gegaan. Bedrijven zullen steeds meer door de consument worden gedwongen om dit inzicht te geven. Hiervoor is ketentransparantie noodzakelijk. Deze transparantie moet gebaseerd zijn op onafhankelijke en specialistische kennis. Het LEI zal vaker een rol gaan spelen in het objectief beoordelen van de footprint. Het zogenoemde greenwashing - groener of duurzamer voordoen dan het daadwerkelijk is - van bedrijven wordt hiermee ook voorkomen.

Met ketentransparantie en technische innovatie zijn we er echter nog niet. De sector zal de consument moeten verrassen en uitdagen. Verrassing door toegevoegde waarde te geven aan het basisproduct. Verrassing die ook verwacht mag worden van Nederland. In ons kleine land ligt tenslotte niet alleen het epicentrum van de land- en tuinbouw, Nederland staat ook bekend als creatieve bakermat van wereldwijd bekroonde reclame, originele designers, game-ontwikkelaars en topkoks, om maar wat te noemen. Daarnaast zorgen de verschillende universiteiten ervoor dat er een continue aanwas is van nieuw talent. Talent dat weet hoe creatieve ideeën in de praktijk gebracht kunnen worden.

Van de adoptie van een eigen koe tot de ‘ei-worst’ die voor gelijke plakjes zorgt op het broodje gezond, van aardappellikeur tot zeewierburger. Of denk aan gepersonaliseerde voeding of 3D-geprint voedsel. Zomaar wat voorbeelden die zouden kunnen werken. Welke impact hebben deze ontwikkelingen op de maatschappij, op het verdienmodel van bedrijven en op duurzaamheid? Ook daar is kennis van de markt voor nodig.    

Als de Nederlandse land- en tuinbouw internationaal zijn leidende en vernieuwende positie op het gebied van duurzaamheid en toegevoegde waarde wil vasthouden en uitbouwen, dan is kennis van de keten en de consument essentieel. Zelfs essentiëler dan ooit. Deze kennis wordt ook market intelligence genoemd. Intelligentie die ervoor zorgt dat sectorspelers sneller kunnen inhaken op de ontwikkelingen in de markt. Intelligentie met als basis wetenschappelijk onderzoek; de combinatie van kennis en data. Hiermee ontstaat zelfs de mogelijkheid om houding en gedrag van consumenten, producenten en overige stakeholders wat betreft voedsel vroegtijdig te signaleren. Om vervolgens betere keuzes te maken in welke waarde je aan een product toevoegt. Gebaseerd op feiten, ondersteund met technologische vernieuwing en in samenwerking met andere sectoren ontstaat zo een ‘creatieve hutspot’. Een oer-Nederlandse aanpak, die de rol van Nederland als voorloper in de agrarische sector wederom bevestigt en waardoor Nederland wereldwijd als het agrarisch centrum gezien blijft worden. Iets om voor te gaan lijkt me, want het Nederlandse agrocomplex is goed voor ongeveer 10 procent van de werkgelegenheid en 10 procent van het Bruto Nationaal Product in Nederland.”

Laan van Staalduinen
Algemeen directeur LEI Wageningen UR