Project

Wat kunnen insectenplagen op bomen ons vertellen over klimaatverandering?

Al sinds 1946 bestaat er in Nederland een meldingspunt voor insectenplagen. Dat is lang voordat klimaatverandering actueel werd.

Deze meldingen zijn van onschatbare waarde. Ze worden gebruikt om acute en langzame (klimaat)veranderingen in de tijd te signaleren en te analyseren. Het feit bijvoorbeeld, dat de eikenprocessierups langzaam maar gestaag noordelijk trekt, is van vitaal belang voor het begrijpen van ons klimaat en de veranderingen die plaatsvinden.

Momenteel verzamelen ruim 400 beheerders gegevens over insectenplagen in Nederlandse bossen en steden. Deze gegevens zijn van onschatbare waarde, vooral nu gebleken is dat juist in de laatste decennia veel acute en langzame veranderingen binnen de populaties optreden. De verzamelde gegevens worden onder andere gebruikt om de Commissie Bosbescherming te adviseren over het bestrijden van plagen. Het kan dan gaan om een ad hoc oplossing, maar ook om een geleidelijke verandering van een aangepast bosbeleid.

Inheemse plagen

Het netwerk van beheerders staat in nauw contact met het onderzoek.  De database die sinds 1946 is opgebouwd is een noodzakelijk instrument gebleken voor het signaleren en analyseren van veranderingen in de natuur. Het inzicht in het optreden van plagen geeft een voedingsbodem voor het opstellen van een beleidsstrategie. Gesignaleerd is dat er ongewilde introducties vanuit andere continenten voorkomen. Sommige exotische soorten kunnen acute problemen veroorzaken die om snel ingrijpen vragen. Ook is er een verheviging van inheemse plagen geconstateerd. Maar de data laten ook langzame verschuivingen zien, zoals de noordwaartse trek van de eikenprocessierups.

Natuurbeheerders

Onderzoekers proberen achtergronden te vinden om de feiten te kunnen verklaren. Klopt het dat insectenplagen steeds frequenter voorkomen? Hoe komt dat? Ligt dat aan de rol van stikstofdepositie, klimaatverandering of landgebruik? Hoe kan beleid worden ontwikkelen om plagen van sommige exoten te voorkomen of te beheersen? Behalve voor het ontwikkelen van beleid, worden de resultaten van dit onderzoek ook gebruikt om te adviseren, te verklaren en in te grijpen waar nodig. De database fungeert bovendien als een soort helpdesk voor natuurbeheerders.


Links: