Aantal boomsoorten in de tropen voor het eerst berekend

Nieuws

Aantal boomsoorten in de tropen voor het eerst berekend

Gepubliceerd op
4 juni 2015

Schatten of nattevingerwerk was tot nu toe de beste methode om het aantal soorten bomen in de tropen vast te stellen. Nu komt een internationaal team onderzoekers via een complexe berekeningswijze met de momenteel best mogelijke benadering: 53000 soorten. Wageningen University droeg aan de studie bij met vier onderzoekers.

In Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) van deze week komt het team van 180 onderzoekers sterk met de uitslag van een combinatie van dataverzamelingen en complexe statistiek om het aantal tropische boomsoorten te berekenen. Uit de gegevens van ruim een half miljoen (657630) getelde exemplaren in tropisch Amerika, Afrika en Zuid-Oost Azië met Polynesië destilleerde het team ruim elf duizend soorten (11 371) die in ieder geval aanwezig zijn in de tropen. Alleen de soorten die dikker worden dan tien centimeter zijn meegenomen. De tropen hadden zij verdeeld in 207 blokjes van elk 110 kilometer. De totale bomenrijkdom herleidden zij uit een combinatie van lokale boomgegevens van een gebied met de uitkomst van een statistische relatie tussen de algemene soortenrijkdom en bomendichtheid. Hoe meer biodiversiteit in een bepaald gebied, hoe meer verschillende bomen er staan. Zo komen zij op een soortenaantal van minimaal 42000 en mogelijk meer dan 53000, een waarde die bij de eerdere schattingen aan de hoge kant zou liggen.

De studie toont ook aan dat de drie continenten ieder een totaal verschillende diversiteit aan boomsoorten hebben, waarbij de meerderheid van de soorten in bijzonder zeldzaam zijn – en een navenant risico op uitsterven. Slechts weinig soorten hiervan komen op meer dan één continent voor.

Boomsoortenrijk

Tot hun verrassing vonden de onderzoekers als uitkomst van de ingewikkelde berekeningswijze dat zowel Zuid- en Midden-Amerika als de Aziatische tropen even bijzonder in boomsoortenrijkdom zijn. Zij stelden een biodiversiteit vast van 19000 tot 25000 boomsoorten. Ter vergelijking: Gematigd Europa telt slechts 124 boomsoorten. Tropisch Afrika telt ‘slechts’ 4500 tot 6000 boomsoorten. Het idee is dat dit geringere aantal vooral komt door de laatste IJstijden (in het Pleistoceen) toen bomen massaal uitstierven. De geringe bosomvang of minder landschappelijke variatie hebben volgens de onderzoekers een kleinere invloed.

Publicatie

De studie vond plaats onder leiding van de Nederlander prof. Ferry Silk, die hoogleraar is aan de Universiteit van Brunei. Vanuit Wageningen University waren Frans Bongers, Lourens Poorter, Marc Parren en Patrick Jansen medeauteur.  

An estimate of the number of tree species. J.W. Ferry Slik et al. Proceedings of the National Academy of Sciences, June 2015.