Acht organisaties onderzoeken samen de effectiviteit en eigenschappen van langsdammen

Nieuws

Acht organisaties onderzoeken samen de effectiviteit en eigenschappen van langsdammen

Gepubliceerd op
29 juni 2015

Rijkswaterstaat, de universiteiten van Delft, Wageningen en Nijmegen, Deltares en belangenorganisaties voor de beroepsvaart en (sport)visserij gaan samen de eigenschappen en de effecten onderzoeken van de herinrichting van de Waal met langsdammen. Op 26 juni hebben vertegenwoordigers van de acht organisaties hiervoor een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Het gezamenlijke onderzoek moet onder andere inzicht geven of het zinvol is om in de toekomst op meerdere plekken in de Nederlandse rivieren kribben te vervangen door langsdammen.

Het afgelopen jaar heeft Rijkswaterstaat langsdammen in de Waal tussen Wamel en Ophemert aangelegd. Een langsdam is een nieuw fenomeen in de Nederlandse rivieren. Het is een parallel aan de stroomrichting lopende dam. Met de langsdammen is ter plekke een ingrijpende herinrichting van het zomerbed gerealiseerd. In plaats van één hoofdgeul zijn er twee parallel stromende geulen: een brede hoofdgeul voor de scheepvaart en een forse oevergeul. Doordat langsdammen met oevergeulen parallel aan de stroomrichting van de rivier lopen, vindt het water bij hoog water makkelijker zijn weg dan bij kribben. Het risico op overstroming neemt hierdoor af.

De verwachting is dat de herinrichting met langsdammen vele positieve effecten heeft, onder andere vanwege hun unieke mechanisme om het rivierwater te verdelen tussen de beide geulen. In de langsdammen zitten openingen, die te vergroten of te verkleinen zijn. Rijkswaterstaat verwacht dat de langsdammen ook een gunstig effect hebben op de laagwaterstanden, de vaardiepte voor de scheepvaart, de ontwikkeling van flora en fauna, de waterhuishouding (tegengaan van verdroging), het rivierbeheer en onderhoud (stoppen van de daling van de rivierbodem en verminderen van baggerinspanning).

Of de herinrichting van de rivier met langsdammen naast hoogwaterveiligheid ook de andere verwachte positieve effecten realiseert en hoeveel, gaat Rijkswaterstaat samen met de zeven partners gedurende drie jaar onderzoeken. Het gezamenlijke onderzoek is een unieke kans om naast wetenschappelijk onderbouwde antwoorden ook veel nieuwe kennis over rivieren te verwerven.

Het intensieve onderzoeksprogramma omvat vijf thema’s: techniek, natuurontwikkeling, beleving van burgers en beroepsgroepen, beheer en onderhoud, en kosten en (indirecte) baten. De onderzoeksresultaten kunnen als basis dienen om in de toekomst ook op andere plekken in het rivierengebied een herinrichting met langsdammen te realiseren.

De acht organisaties werken ieder op onafhankelijke wijze en vanuit hun eigen belang mee aan het onderzoek.