Alternatief voor Draize-test: oogirritatietest met kippenogen uit het slachthuis

Nieuws

Alternatief voor omstreden dierproef

Gepubliceerd op
7 oktober 2014

Op vrijdag 3 oktober promoveerde Menk Prinsen aan Wageningen University op zijn onderzoek naar alternatieven voor een omstreden test op ogen van levende konijnen. Hij ontwikkelde een test op geïsoleerde kippenogen, afkomstig uit het slachthuis. Pas onlangs is deze test officieel toegelaten. Belangrijke fabrikanten volgen zijn testmethode inmiddels.

Draize test

Omgaan met gevaarlijke stoffen houdt risico’s in. Een van die risico’s is het in de ogen krijgen van een product. Om stoffen te testen op hun voor het oog irriterende stoffen wordt de zgn. Draize test gebruikt. Daarbij worden de stoffen in de ogen van levende konijnen gebracht om naderhand de irriterende effecten vast te stellen. De Draize test is niet bepaald diervriendelijk en al lange tijd omstreden.

De Draize test werd in 1944 ontwikkeld door John Draize. De test werd begin 60-er jaren in de VS toegelaten en begin 80-er jaren in Europa. Bijna zo lang al de test bestaat is er tegen geprotesteerd. Al meer dan dertig jaar zocht Menk Prinsen (1954) van TNO Triskelion in Zeist, samen met collega’s, naar alternatieven voor deze test om daarbij ook het gebruik van proefdieren zo veel mogelijk te vermijden. Bij zijn rondgang langs diverse potentiële alternatieven kwam hij eropuit dat het kippenoog daarvoor het beste in aanmerking kwam. Hij betrok daarvoor ogen van al geslachte kippen uit slachthuizen. Hij kon daarin heel goed de schade aan het hoornvlies in het oog (cornea) meten.

Pas in 2013 werden twee in vitro testsystemen door de overheden toegelaten voor het identificeren van niet-irriterende en ernstig irriterende stoffen (irriterende stoffen moeten nog steeds op konijnen worden getest).

Kippenogen uit het slachthuis

In zijn proefschrift The Isolated Chicken Eye Test to Replace the Draize Tests in Rabbits. From development to implementation: 'The Long and Winding Road' beschrijft Prinsen uitgebreid de oorzaken van het langdurige validatie en acceptatie proces van dit alternatief voor een relatief eenvoudige proefdiertest als de Draize oogirritatie test. Promotor van Menk Prinsen was prof. Ruud Woutersen, buitengewoon hoogleraar Translationele toxicologie aan Wageningen University en in het dagelijks leven eveneens werkzaam bij TNO Triskelion.

Prijs van Bouwstenen voor Dierenbescherming

Menk Prinsen ontving in 2010 voor zijn werk de Hugo van Poelgeest-prijs van de Stichting Bouwstenen voor Dierenbescherming.