Nieuws

Bacteriën iets vaker resistent tegen laatste redmiddel-antibiotica

Gepubliceerd op
30 juni 2016

Antibioticaresistentie is een wereldwijd probleem. In Nederland blijken sommige bacteriën die bij mensen infecties kunnen veroorzaken, vaker resistent tegen de antibiotica die als laatste redmiddel worden gebruikt. Dat betekent dat – als deze ontwikkeling zich voortzet - de behandelmogelijkheden op den duur steeds beperkter worden. Ook neemt het gebruik van antibiotica in de gezondheidszorg langzaam toe. Dit blijkt uit de jaarlijkse rapportage Nethmap/MARAN.

Voorkomen van verspreiding
Om de ontwikkeling van resistentie tegen te gaan, moet het antibioticagebruik beter op de individuele patiënt en de infectie worden afgestemd. Ook is het belangrijk dat resistente bacteriën snel worden vastgesteld en dat hiervoor goede tests worden uitgevoerd. Daarnaast is het van belang dat zorgverleners zorgvuldig omgaan met hygiëne- en infectiepreventiemaatregelen. Hierdoor worden infecties voorkomen, zodat er minder noodzaak is tot antibioticabehandelingen en minder kans op verspreiding van resistente bacteriën. Dankzij deze maatregelen is bijvoorbeeld het aantal MRSA-bacteriën in ziekenhuizen in de afgelopen jaren laag gebleven. Deze ‘ziekenhuisbacterie’ wordt overgedragen via direct huidcontact, vooral via handen, en is ongevoelig voor veel soorten antibiotica.

Antibiotica en -resistentie Nederland

Gebruik van antibiotica
Het gebruik van alle antibiotica in Nederland die via de huisarts zijn verstrekt, is in 2015 marginaal toegenomen met ongeveer 1 procent ten opzichte van 2014. In Nederlandse ziekenhuizen is in 2014 het totale gebruik met 4-5 procent eveneens licht gestegen ten opzichte van 2013.

Laatste redmiddel-antibiotica
Resistentie tegen antibiotica is de afgelopen jaren stabiel gebleven. Maar in 2015 zijn sommige bacteriën, zoals Klebsiella, die resistent zijn voor ‘laatste redmiddel-antibiotica’ (carbapenems), iets vaker aangetroffen. Dit komt onder andere door een ‘uitbraak’ in een zorginstelling. Gezonde mensen hebben daar geen last van, maar kwetsbare mensen kunnen er ziek van worden.

Antibiotica bij dieren
Het gebruik van antibiotica voor dieren is, na jaren van forse daling, in 2015 zo goed als stabiel gebleven. Wel blijkt de mate waarin resistente bacteriën bij dieren voorkomen te zijn afgenomen.

Nethmap/MARAN-rapport
De jaarlijkse rapportage NethMap/MARAN bevat gegevens over het antibioticagebruik en resistentie, zowel voor mensen als voor dieren. Het rapport is samengesteld door  Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB), Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM, Central Veterinary Institute (CVI), onderdeel van Wageningen UR, de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA) en de Stichting Diergeneesmiddelenautoriteit (SDa).