Bio-asfalt timmert aan de weg

Nieuws

Bio-asfalt timmert aan de weg

Gepubliceerd op
10 september 2015

Op een honderd meter lang proefvak in Zeeland wordt momenteel bio-asfalt getest. De bitumen in het asfalt die de steentjes aan elkaar plakt, bestaat niet langer uit aardolie, maar is voor de helft vervangen door lignine. Als deze houtachtige stof zich bewijst in het wegdek dan ligt er een flinke markt voor bio-asfalt in het verschiet.

Niet alleen voor de aanleg van nieuwe wegen, maar vooral ook voor het onderhoud van bestaande wegen, heeft Nederland een flinke honger naar asfalt. Jaarlijks wordt er naar schatting 10 miljoen ton doorheen gedraaid. Vier tot vijf procent daarvan bestaat uit bitumen. Bitumen is de laatste zware fractie die overblijft na de raffinage van aardolie en zorgt ervoor dat de grinddeeltjes en kleine steentjes in het asfalt voldoende aan elkaar plakken. Bitumen zit als het ware als een film om de steentjes en geeft het wegdek voldoende structuur en houvast nadat het met asfaltmachines is uitgegoten en gewalst.

Snelle opschaling

De onderzoekers slaagden er, in samenwerking met het Asfalt Kennis Centrum (AKC) in anderhalf jaar in om de vinding van labschaal naar demonstratieschaal in de praktijk te brengen. Dat is bijzonder snel en geeft aan hoezeer de inzet van lignine als bitumenvervanging tot de verbeelding spreekt. ‘De inzet van lignine is nu nog duurder, maar we verwachten dat de prijs snel zal dalen als het op grotere schaal kan worden toegepast’, aldus Richard Gosselink, coördinator van het Lignine Platform van Wageningen UR.

Flinke markt

Jaarlijks is er zo’n 400 tot 500 duizend ton bitumen nodig. Onderzoekers van Wageningen UR Food & Biobased Research ontdekten pas vorig jaar in het laboratorium dat lignine een kansrijke biobased vervanger kan worden van het fossiele bitumen. ‘We vonden dat lignine over vergelijkbare eigenschappen beschikt als bitumen’ vertelt Gosselink. Lignine plakt goed, is goed te verwerken en doet ook in de UV-stabiliteit en dimensiestabiliteit niet onder voor bitumen. Dat laatste betekent dat het asfaltdek in regen en zon nauwelijks zwelt of krimpt, aldus Gosselink.

Van lignine zijn grote hoeveelheden oneindig beschikbaar. De stof waaraan planten hun stevigheid ontlenen, komt vrij bij de productie van pulp in de papierindustrie en is een minstens zo omvangrijke reststroom bij de productie van tweede generatie biobrandstoffen (ethanol).

Zeeuws Consortium

Eerder al werd bij wijze van proef 1 ton bio-asfalt uitgeprobeerd. Sinds juli is 25 ton aangelegd op de toegangswegen van een bedrijventerrein in Zeeland, niet ver van asfaltcentrale H4A. Samen met onder meer het Asfalt Kenniscentrum, Zeeland Seaport en de Provincie Zeeland is H4A geïnteresseerd in de proef, die de omschakeling naar de hernieuwbare biobased grondstof lignine moet aantonen. Om te beginnen is gekozen voor een 50-50 mengsel met bitumen.

Geluidsarmer en minder brandstof

Er zijn drie wegvakken van elk 70 meter aangelegd. Eén met lage temperatuur asfalt, vervolgens één van lage temperatuurasfalt met lignine en ten slotte een referentievak met hoge temperatuurasfalt. Het proeftracé ligt op een rechte weg zonder stoplichten, zodat de omstandigheden gelijk zijn. ‘We gaan bekijken of de rolweerstand van het asfalt verbetert door lignine’, zegt Gosselink. ‘Daardoor zal de weg mogelijk ook geluidsarmer zijn en zal het verkeer minder brandstof verbruiken, waardoor er ook op dat aspect nog op fossiele brandstof wordt bespaard.’ De proef duurt twee jaar.

Meer nieuwe kansrijke markten

In het Biobased Infraproject in Zeeland worden nog meer biomassa toepassingen in de infrastructuur onderzocht. Biobased vezelbeton in betonnen elementen en de teelt van biomassa in wegbermen voor bioplastic zijn enkele voorbeelden.

Gosselink onderzoekt vanuit Wageningen UR ook andere toepassingen van lignine. Naast hoogwaardige applicaties als vanille en bio-aromaten voor de chemische industrie bekijkt hij met collega’s de mogelijkheid van lignine als additief in brandstoffen. ‘We onderzoeken ook de vervanging van andere bitumenproducten zoals in dakbedekking en als onderkant van vloertegels’, zegt Richard Gosselink. ‘De snelle opmars van bio-asfalt is één van de vele mogelijkheden om lignine toe te passen en daadwerkelijk geld mee te verdienen. Daarmee gaat de bekende uitspraak “je kunt alles met lignine, behalve geld verdienen” niet langer op.’

Neem contact op met de expert