Circulaire economie hoog op agenda Wageningen Economic Research

Nieuws

Circulaire Economie: maatschappelijke acceptatie en beleid

Gepubliceerd op
29 september 2016

In de transitie van een lineaire naar een circulaire economie spelen allerlei factoren een rol. Kunnen nieuwe ontwikkelingen rekenen op maatschappelijke acceptatie? Hoe speelt het beleid en de wetgeving hierop in? En welke economische prikkels versterken de gewenste omslag? Wageningen Economic Research levert kennis over al deze aspecten van een circulaire economie.

Floor Brouwer is onderzoeker van Wageningen Economic Research, dat tot voor kort LEI Wageningen UR heette. Het thema circulaire economie staat sinds kort hoog op de beleids- en onderzoeksagenda, zegt hij: ‘Dat is mede te danken aan de EU, die een omslag voorziet van de ‘afvaleconomie’ naar een economie waarin we juist zo lang mogelijk waarde vasthouden in ketens. Om die omslag te kunnen maken, zijn nieuwe technologie en nieuwe samenwerkingsverbanden in de keten nodig. In opdracht van overheden en bedrijven doen wij onderzoek naar de maatschappelijke acceptatie van innovaties en naar het effect van wetten, regels en economische prikkels.’

Water en klimaat

Water en klimaat spelen een grote rol in het onderzoek naar een circulaire economie. ‘Het sluiten van kringlopen is een belangrijk onderzoeksthema voor Wageningen Economic Research’, zegt Brouwer. ‘We leveren een belangrijke bijdrage aan kennis rond dit thema. Zo onderzoeken we het potentieel aan fosfor dat uit mest terug te winnen is en brengen we in kaart welke afzetmogelijkheden hiervoor zijn. Maar we kijken ook naar wetgeving. De overheid is beducht voor risico’s voor volksgezondheid en milieu. Het sluiten van kringlopen kan zo ook bijdragen aan het stimuleren van een circulaire economie’. In deze onderzoeken staat de maatschappelijke acceptatie van innovaties centraal. Als voorbeeld noemt Brouwer maatregelen om afvalwater en regenwater in steden te scheiden.

Effecten circulaire economie

Onderzoek naar de transitie van een fossiele economie naar circulaire economie overstijgt vaak bestaande domeinen, zegt Brouwer: ‘Afscheid nemen van fossiele brandstoffen kan leiden tot allerlei effecten, gewenste én ongewenste. Het draagt bij aan het verminderen van CO2-emissies. De vraag is wel of grootschalige invoering van hernieuwbare energie niet tot meer watergebruik leidt. Naar al dit soort effecten doen we onderzoek. We rekenen bijvoorbeeld ook de economische effecten door van maatregelen zoals een belasting op koolstof. Zo verbinden we de thema’s energie, voedsel, water en klimaat met elkaar, de zogenaamde Nexus.’

Werkgelegenheid, milieu en welzijn

Als onderdeel van het EU-onderzoeksprogramma Horizon 2020 gaat Wageningen Economisch Research de komende jaren verkennen wat de omslag naar een circulaire economie kan betekenen voor werkgelegenheid, milieu en welzijn. Dit aandeel is volgens Brouwer nu nog bescheiden, maar Europa heeft de ambitie om met een groei van de circulaire economie ook voor nieuwe banen en meer welvaart te zorgen. Brouwer: ‘Het IMF heeft vorig jaar becijferd dat het gebruik van fossiele brandstoffen wereldwijd jaarlijks met vijfduizend miljard dollar wordt gesubsidieerd. Dit gebeurt door kortingen te geven op het gebruik van brandstof, maar ook door het verdisconteren van milieuschade nu en in de toekomst. De omslag naar een koolstofarme economie wordt een belangrijke opgave in het klimaatbeleid en zal tot flinke verschuivingen in de economie leiden. De komende paar jaar gaan we in een internationaal consortium de verschillende opties doorrekenen.’

De ambities van de EU om de omslag naar de circulaire economie te maken, zijn dan ook groot. Brouwer: ‘De circulaire economie vraagt om nieuwe oplossingen en dat biedt bedrijven in Europa en Nederland internationaal kansen. Wij zorgen als onderzoeksinstituut voor de economische en sociale kennis die nodig is voor een succesvolle transitie.’

Neem contact op met de expert